Toevallige omstandigheden, complexe achterliggende factoren, sociale oorzaken, onvoorspelbare gevolgen en uiteenlopende belangen worden in complottheorieën allemaal buiten beschouwing gelaten. Het kwaad heeft altijd maar één oorzaak: de samenzweerders hebben het bekokstoofd. Dit idee is niet in overeenstemming met het feit dat veel handelingen tot niets leiden of onbedoelde gevolgen hebben. Complottheorieën bieden een eenvoudig verklaringsmodel, zonder abstracte en onpersoonlijke factoren. De wereld wordt minder verwarrend wanneer de gebeurtenissen deel uitmaken van een vooropgezet plan en de schuldigen kunnen worden aangewezen.