Zullen we hiermee stoppen? Dat de een zegt: ‘De multiculturele samenleving is mislukt.’ En dat de ander zegt: ‘Onzin, de multiculturele samenleving is een feit.’

Maxime Verhagen is een ‘mislukt’-zegger. Zijn partijvoorzitter Ruth Peetoom reageert daar nu op met: ‘De multiculturele samenleving is een gegeven.’

Hoe lang is het zogenoemde integratiedebat al bezig? Jarenlang hetzelfde misverstand. Expres levend gehouden, lijkt het.

Wie zegt dat ‘de multiculturele samenleving een feit is’, wijst erop dat hier nu eenmaal mensen met verschillende culturen wonen en dat kan niet lukken of mislukken, dat is gewoonweg zo.

Maar de mislukt-zeggers bedóelen natuurlijk ook niet dat Nederland geen culturele verscheidenheid kent. Welke gek beweert dat nu? Nee, zij bekritiseren de multiculturele samenleving als ideaal: het multiculturalisme, een sterk relativerende denkrichting. ‘Hoe achterlijk je gebruiken ook zijn, ze zijn prima, want ze zijn je cultuur.’