Ik lees:

"Sommige van deze stelsels zijn 600 tot 900 jaar na de oerknal ontstaan en zijn daarmee de eerste stelsels in het universum."

En met trillende vingers en bonkend hart klik ik op het gelinkte verhaal op de HubbleSite...

"The faintest and reddest objects in the image are galaxies that formed 600 million years after the Big Bang. No galaxies have been seen before at such early times."

Halleluja.. gered! Maar het zal nog wel even duren eer ik weer de oude ben.

Het is aangepast ;)

@1: Tot 380-400 duizend jaar na de IHBB was er geen vrij licht, dus die jaartallen waren een typo.

Wel hele mooi foto's, en te bedenken dat het licht dat deze foto's gemaakt heeft rond de 13miljard jaar op weg zijn geweest..

Waarom word aangenomen dat het de verste planeten tot nog toe zijn (verste in de zin van, jongste na de oerknal). Hebben ze de middelpunt van het Universum (waar de Oerknal plaatsvond) al gevonden?

De oerknal heeft overal plaatsgevonden. Vlak voor je voeten, op de maan, in het zwarte gat in het centrum van de melkweg 25.000 lichtjaar verderop en op een ster in een van de op deze nieuwe foto afgebeelde sterrenstelsels. Het heeft alleen in het verleden plaatsgevonden zoals gezien vanuit een (ieder willekeurig) bepaald punt in de ruimte.

Er bestaat geen middelpunt in het Universum. Overal waar je op Aarde kijkt ontvang je licht van bronnen en dat licht is een tijd onderweg geweest afhankelijk van hoe ver die bron van de Aarde verwijderd is. Je kijkt dus altijd in het verleden waarheen je ook kijkt. Maar dit geldt voor iedere planeet waarop je dat experiment zou uitvoeren in het heelal. Ook op een denkbeeldige planeet rond een ster in zo'n superjonge sterrenstelsel dat 600 miljoen jaar na de Big Bang al gevormd was. Alleen is er dan geen richting waar je heen kunt wijzen waar zich de Aarde bevind, want die wordt pas een slordige 9 miljard later gevormd uit stof en gas uit een ontplofte ster die op dat moment zelf nog niet was gevormd.

Planeten waren er toen nog niet voor zover ik weet. In ieder geval geen planeten zoals wij die kennen. Er was nog onvoldoende tijd voor de sterren om via kernfusie zwaardere elementen te maken. (De chemische samenstelling van sterren zelf als functie van hun afstand is ook een falsifieerbare voorspelling van de theorie en een bewijs voor de Big Bang.) Als er dus planeten waren dan zijn het mislukte sterren, een soort super-Jupiters van helium en waterstof (en een beetje beryllium en deuterium) die onvoldoende zwaar bleven om kernfusie op gang te brengen in hun kern.

De exoplaneten die wij kunnen ontdekken bevinden zich maximaal op een afstand van zo'n 20.000 lichtjaar. Dat gebeurt meestal door de hele kleine rood en blauw-verschuivingen van de ster, die een beetje wiebelt door de (snel) 'cirkelende' (zware) planeet te meten - http://exoplanets.org/doppframe.html

altijd weer fascinerend; geweldig; in deze tijd een mooi achtergrondje voor het bureaublad

Complete sterrenstelsels 600 miljoen jaar na de big bang, benieuwd wanneer men die sterrenstelsels vindt die zo oud zijn als de big bang....en dan de big bang gaat opschuiven.....

Zo immens groot dat heelal. De kracht en kennis van zijn schepper gaat alle (mensen) kennis te boven.

Met een betere camera kan men steeds verder in het heelal kijken.
Komt hier de stelling vandaan dat het heelal steeds groter wordt of heeft het een bepaalde afmeting en wordt de apparatuur die men gebruikt steeds beter?

@4, het is niet bekend of het universum een middelpunt heeft. Als het eindig is (maar voorlopig nog groter dan wij waar kunnen nemen), moet er ergens een middelpunt te vinden zijn. Maar dat middelpunt is niet "de plek waar de oerknal was", dat is het hele universum! Het begon als een klein puntje, waarna de hele ruimte zelf is gaan uitdijen. Dat is iets anders dan dat de omvang van het gebied waar alle materie is groeide. Vergelijk het verschil met het verschil tussen het oppervlak van een ballon die opgeblazen wordt (oerknal en uitdijend universum) en een vlek die zich verspreidt op een al opgeblazen ballon.
@5, of er al planeten waren weet ik niet, maar de zware elementen waren er wel. Die komen namelijk vooral van de zwaarste sterren, en dat zijn de sterren die het snelste op"branden" (slechts enkele miljoenen jaren) en vervolgens hun zware materie naar buiten opblazen in een supernova. De vorming van planeten kan volgens mij ook in enkele miljoenen jaren gebeurd zijn, dus wie weet was er al een "aarde".
@9, het heelal wordt werkelijk steeds groter, onafhankelijk van hoe wij ernaar kijken of hoe goed onze apparatuur is. Het begon met een "Oerknal" waarna er een 'gevecht' plaats vindt tussen de uitdijing van het universum (die begon zo klein als een puntje) en de zwaartekracht van de materie ervan om de uitdijing tegen te gaan. Voorlopig heeft de zwaartekracht nog niet gewonnen, en dat lijkt ook nooit te gaan gebeuren: De uitdijing wordt nu zelfs versneld door een mysterieuze "Donkere Energie."