@33
quote
Fries is geen taal maar een dialect
unquote


kuch
voor uw info (waarschijnlijk eerder al gemeld, maar niet alle berichten gelezen)

het fries is erkend als tweede landstaal
een friese volksvertegenwoordiger mag in de tweede kamer zijn verhaal dus in het fries afsteken

een limburger mag evenwel geen limburgs in de kamer spreken
omdat 'limburgs' slechts en streektaal is

Talen erkennen via de Nederlandse wet

Het Fries is al lange tijd in de Nederlandse wet erkend. De Friese taal is:

* sinds 1955 genoemd in verschillende onderwijswetten;
* sinds 1956 toegestaan in de rechtbank;
* sinds 1995 erkend als bestuurstaal naast het Nederlands.


Het Europees Handvest kent verschillende niveaus om talen te erkennen.

Het Fries valt onder het hoogste niveau van erkenning.

Dit betekent dat ons land op ten minste 35 punten beleid voor het Fries moet voeren. Zo:

mogen leden van de Eerste of Tweede Kamer de eed in het Fries afleggen, net als leden van provinciale staten en gemeenteraden in Fryslân;

is de provincienaam gewijzigd in: Fryslân;

namen van waterwegen, verschillende gemeentenamen en straatnamen in Fryslân zijn officieel eentalig in het Fries vastgesteld;

mag in de rechtszaal in Fryslân Fries gesproken worden;

werken Friessprekende ambtenaren bij gemeenteloket en politie;

geven scholen in Fryslân het vak Fries

http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/erkende...

@200 Graaf Willem IV van Holland was een boer?

http://nl.wikipedia.org/wiki/Slag_bij_Warns

Of ben je er ook zo eentje die veel roept maar niks weet?

Stop de verfriesisering.
Je laat me wel lachen hoor. Sinds wanneer is daar sprake van? Er is geen ene Fries die jou opdringt om Fries te leren hoor,of om Fries te worden.hahahaha.
Maar evengoed een mooie vondst,misschien een partij oprichten.P..A..F .
Partij Anti Friezen.,anti-vries is er al,dus zul je zoiets moeten bedenken ,hahaha,ik lach me rot.

@200 #helix

"Ach, zucht... Men probeert weer wanhopig een Friese identiteit die niet bestaat te construeren?

Het is bijna net zo zielig als het gedenkteken voor de plaats (volgens het bord een 'slagveld') waar wat Friese boeren wat Hollandse boeren in elkaar geslagen hebben ergens in de vroege middeleeuwen."

Berust er nu eens eindelijk in, want je schijnt er nogal wat moeilijkheden mee te hebben.

@200 ... Jaloers of zo ?

Neen hoor ik ben geen Fries maar dat vind ik niet bepaald een al te snuggere opmerking, overigens ik ben een paar keer in Friesland geweest vind een mooie provincie maar buiten de steden om zo ik er voor geen goud willen wonen, echt niet.

@200
je bedoelt zeker de slag bij warns?
http://nl.wikipedia.org/wiki/Slag_bij_Warns

exacte cijfers zijn niet bekend, maar er word oa gesproken over een kleine groep van 500 man die een bepaald klooster bereikte, en als dat een kleine groep was in verhouding tot de totale groep dan waren er dus echt wel meer dan een "paar boeren" bij betrokken...

die friezen waren trouwens ook niet echt boeren hoor, als waren ze niet zo modern in harnas dan de nederlandse soldaten, het waren zeker geen boeren zonder gevechtservaring ;)

(deze slag bij warns word btw maar door een heel erg klein deel van de friezen herdacht, ik denk dat het in totaal wel ophoud met een paar honderd man per herdenking)

@205 overigens niet slecht bedoeld hoor, ook in Brabant zo ik voor geen goud in die gehuchten hier willen wonen ...

@194 #rott-boy

"vroeger praten iedereen een eigen taaltje ... maar toen ging het hek van het dorp open en moest men wel een algemene taal hebben ... maar ik Friesland hebben ze de sleutel van het hek nog niet gevonden. Als hun eigen spraakgebrek willen blijven gebruiken is dat prima, alleen laten ze het dan ook zelf betalen door een taalbelasting ofzo ... "

Zo te zien is het Nederlands niet je moedertaal.
Dat je dan denkt wel even een oordeel te kunnen geven over het Fries lijkt mij nogal aanmatigend.

Je noemt het Fries een spraakgebrek, hoe moet ik jouw bovenstaand geschriftje dan kwalificeren?

Fries is niet alleen een door de VN erkende minderheidstaal, en geen dialect wat sommigen hier beweren, het is ook een bijzondere taal. Het Fries is naast het Schots nauw verwant aan het Engels. Oud-Fries en Oud-Engels zijn vrijwel identiek.

Er is een leuk stukje van Mongrel Nation, waar Eddie Izzard op bezoek gaat in Friesland en probeert zich met oud-Engels verstaanbaar te maken aan een Friese boer. http://www.youtube.com/watch?v=OeC1yAaWG34

@201 Het is nooit te laat om historische vergissingen recht te zetten
In dit geval: Fries als 2e taal

Ik moet er toch niet aan denken dat we hier op termijn ook belgische toestanden krijgen.
(ff los van het lekkere bier en de goede friet)

@194 rot joch.Zels een dialect is nog geen spraakgebrek,laat staan een zuivere taal als het Fries. Spraakgebrek is een handicap,en is erg genoeg voor mensen die zo,n handicap hebben.Verder mag je van mij een mening hebben,dat staat je vrij. Alleen onderbouw je je mening slecht ,en getuigt van geen enkele historisch besef.Ga een cursus doen om je algemene ontwikkelijk bij te spijkeren.

@209 Grappig laat weer zien hoe in basis talen maar weinig van elkaar verschillen eigenlijk.

#212 Inderdaad. Veel Engelse taalwetenschappers zijn er dan ook van overtuigd dat het Engels redelijk is beïnvloedt door het Fries. Het Nederlands heeft trouwens ook nogal wat overgenomen van het Fries.

213#wltr, Zo was ik een keer in Kopenhagen en zat daar lekker aan een pilsje op een terras,van het Deens kon ik wel wat verstaan maar niet al teveel ,dus ging de conversatie al snel over op duits. Totdat er dagjesmensen verschen ,boeren van het deense platte land.Tot mijn grote verbazing kon ik bijna letterlijk alles verstaan als Fries zijnde.dat bewijst destemeer dar de germaanse talen eigenlijk toch relatief dicht bij elkaar staan.

#214 Prachtig verhaal. Zo zie je maar hoe bijzonder en waardevol het Fries kan zijn!

@213 Ter informatie: voor zover ik weet is het Nederlands slechts indirect door het Fries beïnvloed namelijk via het Neder-Sakisch wat wel duidelijk door het Fries beïnvloed is (en vice versa).

Ongetwijfeld heeft het Fries in al die eeuwen van gevechten eerder wel invloed gehad (en andersom) maar van Nederlands was toen nog geen sprake.

Het Nederlands is een van orgine Duits dialect, afkomstig uit een specifieke regio in Midden Duitsland, beïnvloed door Sakische en andere, zuidelijker, dialecten. Het ABN echter is een kunstmatig opwaardering geweest van het "Nederlands" (in 1637 t.g.v. de statenbijbel) wat tevens de zo afwijkende uitspraak en klank van het ABN verklaart t.o.v. alle andere Germaanse talen.

Het Engels is niet door het Fries beïnvloed maar zeer waarschijnlijk is het ooit, lang geleden, één taal geweest. Zelfs honderden jaren nadat de hedendaagse Engelsen de oversteek hebben gemaakt was het Engels en het Fries nog werderzijds te verstaan.

2152wltr,Bedankt ,ja dat was een leuke ervaring,maar je kunt het vaak aan deense voetballers die bij de Nederlandse clubs spelen of gespeeld hebben al zien.Ze spreken allemaal zeer goed nederlands en snel,heel anders dan bijv.de zuid-amerikaanse .

@210 "Pappenheimer

"@201 Het is nooit te laat om historische vergissingen recht te zetten
In dit geval: Fries als 2e taal

Ik moet er toch niet aan denken dat we hier op termijn ook belgische toestanden krijgen.
(ff los van het lekkere bier en de goede friet) "

Onder welke steen heb jij de laatste jaren geleefd?
Het Fries is door de Nederlandse overheid officieel erkend als tweede rijkstaal.

Dat je door dit bericht je nogal gefrustreerd zal voelen kan ik begrijpen, als ik zie dat je dit relateert aan de situatie in Belgie.

Maar tevens zie ik een lichtpuntje als je refereert aan de voordelen van dit land (het lekkere bier en de goede friet).

Welnu mijn beste, ook het Friese land heeft zo zijn voordelen.

Ruimte bijvoorbeeld.
Maar ik ben bang dat je dat weinig zegt, als je al zo lang onder een steen bivakkeert.

#216 Dank voor de nuances. De kans is inderdaad erg groot dat het ooit een taal is geweest.

Ik denk dat die invloed er wel is geweest, alleen al omdat de Saksen voor de oversteek naar Groot-Britannië door de kuststrook moesten die van Brugge tot Denemarken Fries was, en ze waarschijnlijk taalelementen hebben meegenomen.

@209 leuk filmpje

@216 spang.Leuk en bedankt voor de info,het is altijd leuk om te horen hoe de taal zich ontwikkelde.fijne bijdragen die je leverde.

@219 WLTR.Zou ook goed kunnen die theorie,wat mij wel eens opviel dat je in zeeland bijv, een plaatsje Ritum hebt,wat eigenlijk rietstreek betekent in het fries.
um betekent streek ,denk maar aan Dokkum,Bergum en rit is riet in het fries.zoals ga ,bos betekent,wolvega enz.

motten de friezen weer aandacht ofzo? zolang je je een voorbeeldfunctie bekleed, dien je de nederlandse taal te spreken, dus ABN, als ik in Friesland de weg zou vragen aan oom agent, en die antwoord me grofweg in het fries, dan dien ik een aanklacht tegen hem in. als ze in friesland fries willen geven op school, vind ik eigenlijk totaal niet intressant, zolang ze zich maar aanpassen als ik er ben.

@219 Puntje is natuurlijk dat er toen nog helemaal geen Nederlands was :) Ben met je eens dat er invloed is geweest, hoor, want alle Germaanse talen hebben elkaar beïnvloed.

@221 Thnx!

@222 Zeeland was ook ooit Friesland :)

zolang ze zich maar aanpassen als ik er ben.
Man de arrogantie druipt van je af,en motten dat zijn insecten,als je het over ABN hebt.Ga je schoolgeld terug vragen.Ben je wel eens in friesland geweest?
En werd je geantwoord in het fries,dan denk ik dat die beste man dacht dat je ook fries was,want nederlands spreek en schrijf je ook niet.

@213
Butter bry and greene cheese? Butter brea en griene tsiess?

@192
Ik wil je echt niet in je Friese identiteit aantasten, maar wist je dat ooit de Stellingwerven bij Drenthe hoorden? En dat ze daarna zelfstandig zijn geworden en dat 200 jaar volhielden en zich daarna in 1504 bij Friesland gevoegd hebben.
De inrichting van de dorpen op zich is al typisch Drents, ze hebben zelfs een brink. Maar dorpsnamen eindigend op -ga zijn natuurlijk wel écht Frysk. Ze zijn nu 500 jaar Fries en laat dat mooi zo blijven, alleen de teal is wat anders.

@225
Ik kom wel eens midden in Friesland bij een handelsbedrijf en dan erger ik me er aan dat de beste man perfect zo perfect ABN praat, dan weet je gewoon dat ze zichzelf niet zijn, in het Fries kunnen ze zich gewoon beter uitdrukken. Als ik op vakantie ga wil ik ook niet op een camping vol Nederlanders staan.

@226 Bijna goed! Maar het is bûter, brea en griene tsiis (butter bread and green cheese)

Ik ben wel een paar keer in het SC Heerenveen stadion geweest, als de Friezen gaan staan en ze beginnen het Friese volkslied zingen, dan gebeurt er wat.

@226 johnie cash.Maar je vergeet er wel bij te vermelden dat Friesland zich uitstrekte tot bijna de provincie Utrecht.waar ik geboren ben daar praat men inderdaad meer drents als fries.dat klopt ,maar dat had ook te maken met de grond,bijv.veengronden.Net zoals je bijv in Emmen ook veel Groningse en zelfs Duitse invloeden hoort i.v.m de veengronden..De stellingwerven waren oorspronkelijk Fries ,later vond er een afscheiding plaats,vele jaren later weer een hereninging.Taalkundig stelde men later dat er alleen boven de Tjonger fries werd gesproken,maar in de blesse bijv. wordt zuiver fries gesproken ,terwijl in wolvega wat toch weer hoger ligt ,maar nog steeds onder de Tjonger weer westellingwerfs wordt gesproken en dus de Drentse invloeden weer hoorbaar zijn.

227@johnie cash ,toch niet bij kooistra?

@231
Huh nee.

@230
De Stellingwarfers waren wel dapper:
http://www.youtube.com/watch?v=Jy5N74088KY

"ze vinden dat de Nederlandse overheid zich niet houdt aan afspraken die over het Fries zijn gemaakt. "

En als je met een Fries afspraken maakt, dan komen zij die ook na en moet je die ook nakomen, daar kunnen de Hollanders nog wat van leren!

@233 Ze zouden zich alleen iets meer in de Friese cultuur moeten mengen. Meer muziek in het Stellingwerfs enzo. Doen ze niet zo heel veel. Jammer. In het Stads Fries en het Bildts gebeurt dat veel meer.

@223 #phoodie

"motten de friezen weer aandacht ofzo? zolang je je een voorbeeldfunctie bekleed, dien je de nederlandse taal te spreken, dus ABN, als ik in Friesland de weg zou vragen aan oom agent, en die antwoord me grofweg in het fries, dan dien ik een aanklacht tegen hem in. als ze in friesland fries willen geven op school, vind ik eigenlijk totaal niet intressant, zolang ze zich maar aanpassen als ik er ben."

Je spreekt over ABN, hoe moet ik dat 'motten' waar je mee begint van je plaatsen?

Vervolgens zeg je ook: '...zolang ze zich maar aanpassen als ik er ben.'

Heb je dat ook als je in Spanje bent?

@233 johnie cash.Bedankt,schitterend,allemaal nostalgie in één woord.Ik zie mezelf nog lopen langs de Linde,we gingen er vroeger in zwemmen.
erg bedankt,ik wist niet eens dat er beelden van waren ,gelijk mijn zwager ff gebeld en de link doorgestuurd.Want dat is wel een echte stellingwerfer,terwijl mijn familie eigenlijk allemaal uit Beetsterzwaag komen.Alleen ben ik geboren in Wolvega ,omdat mijn moeder en vader onderweg waren ,en ik er zonnodig uit moest in Wolvega(lol)

@214

In delen van Denemarken wordt nog altijd wat Fries gesproken, net als in wat delen van Duitsland (oost-Friesland) Maar het is een aflopende zaak.

@237
Graag gedaan, heb wel met echte Stellingwerfers te maken gehad, maar het blijkt een volk op zich dus, geen Friezen geen Drenten.

@238
http://www.dedeensefriezen.nl

@238
In Oost-Friesland word hoofdzakelijk Platt-Duuts sproken, maar het enige echte Fries daar is Saterland-Fries en in Schleswig Holstein nog Noord-Fries.

Dat ze dat recht hebben wil niet gelijk zeggen dat het praktisch is. Er is namelijk geen plicht om Fries te leren, en er zijn niet veel mensen die de taal spreken. Als je bij een gemeentehuis buiten friesland fries begint te spreken tegen de baliemedewerker, dan ga je blikken van onbegrip krijgen, en dan gaat er echt niet opeens iemand zijn die Fries kan. Het is belangrijk om de boel te archiveren, zodat het in de toekomst nagelezen kan worden. Maar soms moet je onder ogen zien dat een taal stervende is, of in ieder geval aan het veranderen is. Nederlands van 50 jaar geleden is ook al compleet anders dan dat van tegenwoordig. Dus beste instanties: blijf niet in het verleden hangen, maar denk eens aan de toekomst.

@239 johnie cash.Nou is er wel een verloop hoor,veel nederlanders zijn er gaan wonen en de echte sfeer is er niet meer.Nu bedoel ik dat niet nefatief,want we zijn allemaal Nederlanders.alleen de echte dorpsfeer is weg zoals wim zonneveld het zo mooi verwoord in zijn lied "het dorp".
Verder wens ik jullie allemaal een heel prettige avond ,en bedankt voor alle informatieve en positeve bijdrage die jullie geleverd hebben.ik heb er toch van geleerd en weer wat wijzer geworden op mijn ouwe dag.

@240

Interessant linkje. Daar blijkt ook wel uit hoe groot het Friese taalgebied ooit is geweest. Ook als je een paar duizend jaar Friese historie in acht neemt, dan is het wel terecht dat Fries een taal is in Nederland. Alleen al uit historisch besef moet de Friese taal levend blijven. (Nee, ik ben zelf geen Fries)

@229 #JohnnieCash

"Ik ben wel een paar keer in het SC Heerenveen stadion geweest, als de Friezen gaan staan en ze beginnen het Friese volkslied zingen, dan gebeurt er wat."

Daar is toch niets mis mee als jij dat zo ervaart?

@242 rubenn.De diagnose die je stelt is verkeerd,het Fries is niet stervende,het is springlevend.En het is ook nooit de bedoeling geweest om Fries in Amsterdam te spreken.Het is cultureel erfgoed en daar moeten we zuinig mee omspringen.Dat het niet praktisch is dat ben ik met je eens,maar welk recht is wel praktisch? Recht is een verworvenheid,het is iets wat je moet koesteren ,het is een bewijs van erkenning en respect.

@242
Met andere woorden, het kan jou niks schelen, want je bent geen Fries en je bent niet opgegroeid met de taal.
Sowieso, wat denk je nou echt dat een Fries überhaupt naar een Gemeentehuis buiten Friesland gaat, en dan ook nog Fries gaat praten.
Is het dan wel praktisch als we miljoenen allochtonen hiernaartoe gaan halen en ze in hun eigen taal laten praten "omdat dat hun cultuur is" en die Friezen moeten zich maar aanpassen omdat ze tegenwoordig bij een land horen waar ze nooit voor gekozen hebben ?!

@14, proficiat...alsof de overheid überhaupt haar afspraken na komt....welkom in The Real World.

ik hoor de laatste tijd veel Fries met een Gooise "R".
onze taal gaat echt idd.wel met z,n tijd mee.

@249
Die Gooise "R" kom je overal tegen, helaas.. Een beetje de R van aRRogantie haha.

ja ,
het mooie is,
hier in de Betuwe vinden ze m,n "G" hard,
terwijl ze thuis in Skarserlan ,
vinden dat ik Fries praat als een Limburger....:)

Ik weet dat dit buiten het topic valt.
Maar er zijn invalshoeken die mij een verbinding met Rinie Riemersma geven.

@247 Ik verwijs je naar de reactie @201

Fryslân is een kolonie.

Onder linguisten geldt het volgende spreekwoord: Een dialect is een taal zonder leger. De hele discussie over taal vs streektaal vs dialect is vooral een politieke discussie, dus zoals de meeste politieke discussies de moeite van het voeren niet waard.

Nog een keer er is geen algemeen beschaafd Nederlands als er al zoiets was is het behoorlijk achterhaalt en stamt uit een tijd dat Hollanders (volk vooral rond Hilversum) dachten superieur te zijn tegenover de Boertjes buiten Holland - de tijd dat Hollanders superieur zijn is allang vervlogen en heeft nooit plaats gevonden ...

Frys???? De Zeeuwsche Taele Is de mooiste taele van allemaele.

.
Rowwen Heze - "Kwestie van geduld"

't is een kwestie van geduld
rustig wachten op de dag
dat heel Holland Limburgs lult
dat heel Holland Limburgs lult

ik heb mien ganse lange leave gewacht
op d'n daag di mos koome en op de nacht
op alles wat ik woj mar wat ik noeit kreeg
't waas te deur of te vroeg of te laat vur meej
wachte op succes en op de moeijen daag
dat ik in de zon in miene zeilboet laag
riek woj ik weare beroemd en gevierd
mar tot nou toe heb ik allein mar gelierd

't is een kwestie van geduld
rustig wachten op de dag
dat heel Holland Limburgs lult
dat heel Holland Limburgs lult

zoveul tied en zoveul energie
en amper iemand di meej kent zeg nou wie
soms heb ik gedocht 't keumt dor aal dat beer
en met een vies gezicht zat ik mien glaas wir neer
of 't keumt dor 't eate ik leaf verkiert
haj ik vroeger mar door gelierd

denke denke denke ik begreep 't neet
mar ik wiet nou woar 't an leet

't is een kwestie van geduld
rustig wachten op de dag
dat heel Holland Limburgs lult
dat heel Holland Limburgs lult

want d'r keumt ennen daag dan loep ik dor Maastricht
dan zidde minse denke ik ken dat gezicht
dan loep ik over stroat en wer noa gerend
doar hedde di beroemde ik bin herkend

't is een kwestie van geduld
rustig wachten op de dag
dat heel Holland Limburgs lult
dat heel Holland Limburgs lult

't is een kwestie van geduld
rustig wachten op de dag
dat heel Holland Limburgs lult
dat heel Holland Limburgs lult

't is een kwestie van geduld
rustig wachten op de dag
dat heel Holland Limburgs lult
dat heel Holland Limburgs lult
.

Krijgen we weer gezeik over de Fryske taal.
Altijd weer vanuit dezelfde clubjes die weer geld nodig hebben om het Frysk bij anderen verplicht door de strot te duwen.

Gelukkig begint het fries langzaamaan te verdwijnen.
Veel gezinnen kunnen hier amper holllands praten laat staan dat ze een fatsoenlijke hollandse zin kunnen vormen.
Tweetalig leven heeft ook zijn nadelen maar daar denken ze bij de subsidiesponsen in Ljouwert niet aan.

Ik noem het doorgedraaide nationalisten! Lul gewoon dit spraakgebrek tegen elkaar en laat de rest van Nederland verder met rust! Er wordt toch ook niet van jullie verlangt dat je fatsoenlijk Nederlands spreekt, voor zover je dat uberhaupt wel kunt?! Niet zelden wordt je namelijk in het fries aangesproken in Friesland en verdommen ze het om Nederlands te spreken, m.a.w. de pot verwijt de ketel!

@259 Fatsoenlijk Nederlands schrijven met de hoofdletters op de juiste plek valt zo te zien ook al niet mee.

Geef mij maar Groningen!!!

Friezen leren kennen op de camping en via mijn werk. Egoistische typetjes. Niet siciaals aan om in gezelschap fries te spreken. Willen geen binding met de rest van beschaaft nederland. Meteen de tweede taal afschaffen. Voor je het weet hebben we de zelfde problemen als in Belgie

@263 Dit kan praktisch voor alle streken in Nederland gelden, ik heb een goede vriend een Fries nou vooruit dan maar een Leeuwarder niks mis mee met die jongen ....

#262

God schiep de 1e Groninger, waarop de 1e Groninger tegen God zei:

Goa van mien land af.

@ waarom de taal afschaffen? die mensen hebben toch recht op hun eigen taal? dat is toch zo afgesproken? Het zou zelfs een zelfstandige land moeten worden vind ik.

Ìn deze tijd van mondialisatie is het niet zo slim om en zelfstandig land te willen zijn. Dat neemt niet weg dat ieder mens en ieder volk recht heeft op een eigen taal. Wat er gebeurt als dat recht met voeten wordt getreden is goed te zien in Corsica, waar men vreest dat de taal binnen een of twee generaties voorgoed verdwenen zal zijn. Waar tot ver in de vorige eeuw kinderen werden geslagen als ze op school hun moedertaal durfden te spreken. Waar gevangenen nog steeds het recht ontzegd wordt post in hun moedertaal te ontvangen. Waar tegenover honderd "verdedigers" van de taal ongeveer één persoon staat die die taal ook daadwerkelijk spreekt. Waar ouders vinden dat het de taak van de school is om hun kinderen Corsicaans te leren terwijl ze zelf uitsluitend Frans met ze spreken. Waar door de rechter is bepaald dat het ongrondwettelijk is om gemeenteraadsvegaderingen in het Corsicaans te houden. Waar ieder initiatief ten bate van de taal door de overheid stelselmatig wordt tegengewerkt. Waar het onderwijs in de eigen taal in drie lesuurtjes per week moet worden gepropt, waarvan er neit zelden structureel twee uitvallen...

Maar... Fries? Limburgs? Zeeuws? Innò, ghjè u Corsu a lingua più bella di stu mondu! Ik wens iedereen wijsheid, vrede, gezondheid en tolerantie toe...

Ik mis Liwwie hier. ;-)

@242
Natuurlijk is Fries niet praktisch. Nederlands is ook niet praktisch. Het zou veel handiger zijn als de hele wereld Chinees ging praten aangezien dat de meest gesproken taal is. Engels zou een handige tweede taal zijn.

Niet alles hoeft 'praktisch' te zijn. Een stukje eigen identiteit in de vorm van de Friese of Nederlandse taal en cultuur is niet verkeerd in de toenemende mondialisering. Elke Fries (op een paar oude boertjes na ;-) )spreekt Nederlands eigenlijk als tweede moedertaal, en Engels als tweede taal. Dus hoewel Fries niet praktisch is, het levert ook geen problemen op.

Historisch gezien is het Fries (terecht) een taal, maar ik hoop dat naast het Fries ook dialecten als Twents en Limburgs in stand blijven. Ook dat is niet praktisch, maar wel leuk voor de variatie. Moet er niet aan denken dat over 50 jaar iedereen Engels praat, (of over een paar honderd jaar iedereen Chinees, maar dat ga ik niet meer meemaken ;-))

@244, Sorry? Welke historie? Was er voor de middeleeuwen iets te doen in dat moeras dan?

Zwaar opgeklopte verhalen die nergens over gaan. Het enige vermeldenswaardige aan Friesland is een of twee dorpjes met een aandeel in de graanhandel met Oost-Europa.

Friesland hoort bij Nederland dus mogen ze lekker Nederlands praten.

@271
Dat doen ze toch ook wel? Ik heb hier nog weinig Fries voorbij zien komen, en de keer dat er een stukje Fries in dit topic stond, was het met vertaling. En dan is het ook nog een topic over het Fries! Bij andere discussies heb ik helemaal nog nooit een Fries stukje tekst gezien, en er zullen vast wel eens Friezen ergens op reageren..

Dus, wat is je probleem? Moet jij niet Engels praten trouwens?, want Nederland hoort bij Europa.

Misschien wist je het nog niet, maar in sommige landen worden meerdere talen gesproken. Nederland is tweetalig, Belgie ook, en Canada, en zo zijn er heel veel landen waar meerdere talen worden gesproken.

@272
Oke.

Ik was ooit aan het optreden in Leeuwarden, alwaar ik door de presentator aangekondigd werd als internationale act. Waarna ik hem vroeg of hij niet interprovenciaal bedoelde. Hij vertelde me dat ze daar Friesland niet als deel van Nederland zagen. "Oh, dan zijn we het daar allemaal over eens". :)

@19 Daar zit ook een onderscheid in. Het Fries is erkend als tweede officiele taal van Nederland. Terwijl o.a. het Nedersaksisch en het Limburgs als minderheidstalen worden gezien. In de laatste twee gevallen worden veel initiatieven ontplooid en vol gehouden om deze talen ook levend te houden of tenminste te bewaren.

@20 Het Limburgs en Brabants vind ik makkelijker te verstaan dan het Fries

@34 Het Fries stamt ook af van de Germaanse talen......
Dus hoezo niks Duits aan Fries??

@275
Aanvulling:
"De officiële landstaal is het Nederlands. In de provincie Friesland is daarnaast ook het Fries een officiële taal. Verder worden het Nedersaksisch en het Limburgs door het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden erkend als streektaal."

@276 Ik vind het allemaal mooi, Qtje. Ik ben in die zin 2 talig opgevoed, dat mijn ouders met elkaar Fries spraken, maar tegen mij Hollands. Het gevolg is dat ik Fries feilloos versta, maar moeite heb om het te spreken. Ik kan het wel lezen, met wat inspanning.
Limburgs en Brabants; ook prachtig, ik versta het, vind het mooi.
Het moet allemaal blijven, en niet verloren gaan.

@53 Da's onzin
Het Nederlands en het Fries zijn beide Dietse talen/talen met een Dietse achtergrond.

Daarbij Diets kan Fries zijn, maar het is niet Fries=Diets. M.a.w. het Diets kent vele stammen en talen die er uit voortkomen en het Fries is er 1 van. Net zoals het Nederlands er 1 van is.

@279 Eigenlijk ben ik ook tweetalig opgevoed, alleen dan Nederlands i.c.m. een minderheidstaal. De diversiteit maakt het interessant en leuk.

In mijn jeugd was het niet echt hip dat je ook de minderheidstaal beheersde, want dat werd over het algemeen gezien als "achterlijk", "boers" etc. In de jaren daarna is er wel weer een opleving gekomen. Met name ook omdat men zich in ging zetten voor de taal. Dat zijn vaak particuliere projecten/initiatieven. Soms met overheidssteun.

In verhouding, met name vanwege de status, krijgt het Fries in verhouding tot de andere (minderheids-) talen in Nederland veel ondersteuning en dergelijk. De andere talen zijn wel beschermd, maar de mensen moet zelf veel doen om de taal levend te houden.

Persoonlijk vind ik dat een dialect of zoals het Fries is een eigen taal, ten alle tijde in stand moet worden gehouden. Friesland is onlosmakelijk met Nederland verbonden,De bloedbanden en geschiedenis met Nederland houden de verbondenheid in stand.Zelfs het Koninklijk huis heeft Fries bloed(Willem Friso),dus van een afscheiding kan nooit sprake zijn,ook dit leeft niet onder de Friezen. De Friese Nationale Partij heeft ook nooit meer dan 3 a 4 % van de Friese stemmen.De erkennnig van het fries als tweede taal,is dan ook een logisch gevolg van het feit ,dat er al Fries werd gesproken in de lage landen voordat er van een Nederlandse taal sprake was. Het is een cultureel erfgoed,dat we moeten koesteren ,net zoals alle andere dialecten die in nederland (gelukkig) aanwezig zijn.De EU erkend dan ook het Fries als een zeer belangrijke taal,het heeft zelfs prioriteit om het te behouden. Nederland krijgt daarvoor subsidie ,maar die subsidie verdwijn naar andere zaken.En daar ging uiteindelijk dit draadje om.

@171 Opvallend dat men andere Nederlanders en gebieden buiten de eigen regio Hollanders en Holland noemt. Terwijl dit eigenlijk alleen geld voor de provincies Zuid- en Noord- Holland.

@173 Het Engels is van oorsprong een West- Germaanse taal ontstaan uit de Angel-saksische rijken/kolonisten in Engeland met daarbij invloeden vanuit de Noorse talen (vanuit o.a. de Vikingen).

De Angel-Saksische kolonisten in Engeland waren o.a. Friezen, maar ook Angelen, Saksen (zoals de naam Angel-Saksisch al suggereerd) en Jutten. Het is naar mijn idee grootheidswaanzin om de oorsprong van het Engels geheel aan de Friezen toe te schrijven. Dan hadden ze het wel Frieze kolonisten genoemd i.p.v. Angel-Saksisch

@280
Volgens mij klopt dat niet. Diets komt toch van het Oudnederlands? In die tijd werd er al Fries of iig een of ander Ingveoons dialect gesproken in het Noorden.

Maar goed, ik ben ook maar van de google- en wikipedia generatie, en heb daarnaast slechts een snufje middelbare school taalgeschiedkundige kennis ;-)

Taalkundigen aanwezig hier die weten hoe het (precies) zit?

@283 Qtj.Dat kwam voornamelijk doordat de provincies Holland een sterk economische voortrekkers positie innamen .Alle V.O C. schepen kwamen immers uit Holland.De gewesten Holland domineerden n.l en vooral in de "gouden eeuw",kwam dit tot uitdrukking. Aan de andere kant had men het ook wel over Drenten ,of Groningers hoor. Persoonlijk ben ik ook wel eens uitgelachen om mijn "boers " accent ,toen ik in "Holland"ging wonen,maar uiteidenlijk lachten we allemaal naderhand omdat ik de hollanders erop wees dat we als Nederlanders allemaal ons accent hebben.Het is daarom ook belangrijk dat we in Europees verband blijven vechten voor onze taal en dialecten ,en als taal Fries in het bijzonder.want anders kon het wel eens gebeuren dat we in de EU een stuk van onze indentiteit moeten inleveren.

@214 Met mijn kennis van een minderheidstaal (geen Fries) ook een aardig woordje over de Nederlandse grens verstaan en spreken. Op sommige plekken kan ik zelfs gewoon in de minderheidstaal spreken en word ik geheel verstaan en begrepen. Verder bemerk ik dat diverse woorden en begrippen tussen de diverse minderheidstalen in Nederland sterk overeenkomen.

Naar jouw redenatie zou dit dus ook een verwantschap tussen de diverse volken/landen suggereren...............

@287
Wat voor minderheidstaal spreek je dan?

@287 qtj Natuurlijk,hoe zou ik dat kunnen ontkennen,uiteindelijk zijn we toch en vooral de germaanse volkeren allemaal verwant.

@288 Het Nedersaksisch (met als variant: Twents)
Maar ik moet bekennen dat ik de taal niet zuiver spreek, maar eerder een dialect vorm ervan. Bij ons thuis werd vnl. "plat" gesproken terwijl ik op school en elders Nederlands leerde en sprak.

Door omstandigheden heb ik uiteindelijk op andere plaatsen in Nederland gewoond (en woon ik nog steeds). Daar stond ik vaak bekend als het meisje met het (sterke) accent (beetje a la Ilse de Lange). Later werd dat minder, mijn accent zakte weg. In reactie kreeg ik bij thuiskomst vaak te horen dat ik nogal Hollands klonk..... ;-) :P Het "plat" versta ik nog steeds en ik spreek het ook nog. Alleen er zijn momenten geweest dat het automatisme van spreken even weg was.

Ik heb bemerkt dat ik me met het "plat" in sommige regio's in Nederland en er buiten goed kan redden. Dat komt omdat bepaalde woorden en begrippen sterk overeen komen.

Nederlanders (in Fryslân Hollanders genoemd) hebben, naar mijn mening, vaak een negatief beeld van Friezen. Ze zijn sjovenistisch, stug en willen het allerliefst een eigen landje. Dit zien ze dan bevestigt in het feit dat men in Fryslân hun dialect als taal zien en die taal beschermen. (vreemd genoeg hebben veel Hollanders een probleem met het feit dat het een officiele taal is, evengoed als het Nederlands dat is) En dat je overal waar je komt een Friese vlag ziet.
Dit komt echter voort uit een zeer lange en interessante geschiedenis van Fryslân. Men is gewoon trots op hun afkomst, dit zie je overal. Rotterdammers laten ook ech wel wetuh dat zuh uit Rotjeknor kommen. En daar is niks mis mee. Wellicht dat er een stukje onderwijs mist op het gebied van Fryslân. Ik heb vroeger nooit onderwezen gekregen dat Fryslân zich ooit uitstrekte tot in Denemarken (waar heden ten dage ook nog Fries word gesproken). Ik denk dat ook veel mensen tot op vandaag hier geen weet van hebben.

@290

Heerlijk taaltje om te horen dat Twents.
Als iemand Twents tegen me praat en qua snelheid een beetje aanpast is het goed te verstaan, maar twee platte praters onderling versta ik weinig van ;-)

maar spreek je dan Twents in de zin van als dialect op het Nedersaksisch, of nog weer een dialect op het Twents?

@290 qtj Als Fries zijnde kan ik me ook goed redden in het Twents hoor,ik vind het een heerlijk dialect,warm en fijne mensen.Mede ook door de noorse invloeden die er zijn geweest doordat Twente in de begin jaren van de vorige eeuw,een enorme positie in ging nemen in de textiel industrie,trok dat veel mensen aan uit de noordelijk provincies,denk maar aan de plaats Vriezenveen.Daarom is het ook een mix van duitse en Gelderse en invloeden van de noordelijke provincies .Daardoor is het Twents ontstaan .En nogmaals het is een heerlijke en warm dialect,en van mij mogen ze het zelfs een taal noemen,daar heb ik geen enkele moeite mee.

@292 Naar mijn idee meer een dialect van het Twents. De laatste is weer een vorm van het Nedersaksisch.

Het taalgebruik in de verschillende Twentse plaatsen is niet gelijk. Er zijn verschillen in woorden en uitspraak. Op sommige momenten is dat al bij mijn ouders merkbaar die ieders oorspronkelijk uit een ander dorp komen. Ik heb dus als het ware een mengelmoesje daarvan overgenomen ;-)

Jaren geleden is er een Jip&Janneke boekje in het "plat" uitgegeven, hierin waren de verhalen telkens in een andere variant van het "plat" geschreven. Naast plaatsen zoals Hengelo en Bornerbroek (klein plaatsje bij Almelo) etc was het "plat" van een aantal Duitse plaatsen ook opgenomen. Voornamelijk omdat de taal van deze Duitse plaatsen zo sterk overeen komt met dat van de Twentse plaatsen.

Maar met mijn ervaring met en kennis van het Twents kan ik me ook vrij goed redden in en met het Achterhoeks, Gronings, Drents en het Limburgs.

In Twente heb je trouwens een plaats genaamd Vriezenveen. Zoals de naam al suggereert zijn hier Friese invloeden terug te vinden ;-) De plaatselijke taal wijkt ook af van hetgeen in omliggende plaatsen wordt gesproken.
http://nl.wikipedia.org/wiki/Vriezenveen.

@292 Een vriendin van mij heeft hetzelfde probleem.
Als ik met mijn ouders aan de telefoon ben kan ze vaak het begin van het gesprek nog volgen. Maar hoe verder we komen hoe moeilijker het voor haar wordt. Schijnbaar gaan mijn ouders en ik dan sneller en meer dialect praten :P

http://nl.wikipedia.org/wiki/Twents_(dialect)

@284 Over het begrip Angelen: een angel is in het Fries een hengel of zo je wilt in het Engels, een angling rod. Angelen waren dus vissers. Ze onderscheidden zich dus van de rest door hun beroep. Het zijn dus vooral de vissers die, na de vloedgolf, naar Engeland zijn vertokken terwijl de boerenbevolking achterbleef op hoger gelegen gronden (gedurende ongeveer 100 jaar).

Genetisch hebben de Engelsen, de Friezen en de Denen dezelfde historische "track". Het was dus ooit één volk.

Wat info over Germaanse talen:

http://nl.wikipedia.org/wiki/Germaanse_talen

Diets:

http://nl.wikipedia.org/wiki/Diets

@297 http://nl.wikipedia.org/wiki/Angelen

En: http://en.wikipedia.org/wiki/Angles

Ik haal hier niet uit dat het Friezen betreft.

In de meeste teksten worden de Friezen, Angelen, Saksen en Jutten apart genoemd en niet beschouwd als gezamelijke groep. D.w.z. dat het allemaal een hetzelfde volk/stam/natie is etc.

Het is wel zo dat deze groepen veelal onder de noemer Germaanse volkeren (en talen) vallen.

@294
De link naar Vriezenveen werkt niet. Er bestaat nog geen wiki-artikel over dus leef je uit zou 'k zeggen ;-)

Zelf versta ik de meeste dialecten in groningen, friesland, drente, overijssel volgens mij ook wel aardig, mits er niet te snel gesproken wordt. Met veel dialecten vind ik het hetzelfde als een taal die je redelijk maar niet perfect beheerst (Duits bijvoorbeeld): 1 op 1 goed te doen, iemand die wat vertelt aan een groep ook, maar in een groepje waar snel en enthousiast gesproken wordt... dan is het soms lastig bij te houden.

@300 Raar dat de link niet werk. Als je in Wikipedia zoekt op Vriezenveen krijg je een redelijk gevulde pagina over dit dorp. Met o.a. de volgende info:

"........Taal
In Vriezenveen wordt een uniek Nedersaksisch dialect gesproken, het Vriezenveens, dat weinig overeenkomst met het omringende Twents vertoont. In 1969 verscheen het Woordenboek van het Vriezenveens (deel 1) geschreven door Dr. Hendrik Entjes......"

http://nl.wikipedia.org/wiki/Vriezenveen

Er is zelfs een wikipedia pagina over het Vriezenveens:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Vriezenveens

Hierin wordt ook verteld over de Friese invloeden op het Vriezenveens, afkomstig van Friese immigranten.

@301
ow, zie het al, kwam door de "." achter Vriezenveen ;-)

@298 Sorry, maar dat is inmiddels achterhaald. Uit recent onderzoek blijken de Engelsen, Friezen en Denen dezelfde historische track te hebben. En Angelen betekent dus vissers of letterlijk "hengelaars".

Lees dit maar eens:

http://www.culturescope.nl/content/view/391/62/...

enetisch zijn Denen, Engelsen en Friezen vrijwel niet van elkaar te onderscheiden en ze lijken in die zin meer op elkaar dan op bijv Kelten of Pic­ten.

Dit is overigens ook meermalen in het nieuws geweest maar kan die artikelen nu even iet vinden.

Hiermee komen veel oude denkbeelden te vervallen.

@302 Ach zo :-)

@303

Weet jij dan waar het Fries uit ontstaan is? Hoor daar namelijk hier verschillende verhalen over in dit topic.

Moest net denken aan een blad dat ik onlangs gelezen heb. Hierin werd gesteld dat het Twentse nationalisme sterk te danken is aan de grote textiel-fabrikanten.

Bijvoorbeeld de invloed van de textielbaronnen op de ontwikkeling van het Twentse volkslied

Weet je hoeveel Neder;anders dat dialect niet verstaan. Dus laat ze maar gewoon normaal Nederlands praten, dat maakt communiceren een beetje makkelijker.

@303 In het door jou gelinkte artikel worden de Angelen (waar de naam Engeland van afkomstig is), Saksen, Jutten en Friezen nog steeds als aparte groepen aangeduid. Ik kan nergens terug vinden dat men de Angelen als Friezen beschouwd.

Het volgende kwam ik wel tegen:
"In het Engels en ook in Schotse talen en dialecten zitten nog veel invloeden uit het toenma­lige Deens en Scandinavisch. Genetisch zijn Denen, Engelsen en Friezen vrijwel niet van elkaar te onderscheiden en ze lijken in die zin meer op elkaar dan op bijv Kelten of Pic­ten."

Echter dat stelt de Angelen niet gelijk aan de Friezen. Wel worden wederom de Angelen, Saksen, Jutten en Friezen onder de noemer Germaanse volkeren geschaard;

"Toen het Romeinse leger zich in 409 terugtrok volgden in Engeland invasies van Germaanse stammen als An­gelen en Jutten uit Denemarken en Saksen en Friezen uit het Duits-Nederlandse waddengebied elkaar op."

@305 Friezen komen van oorsprong uit Scandinavië en daarmee is het logisch dat het ook vanuit het Scandinavisch is ontstaan. Dit is nog terug te vinden in het veelvuldige "sk" gebruik maar ook in klank. Uiteraard is het, net als alle andere Germaanse talen, in de loop der eeuwen beïnvloed en veranderd.

De oorsprong van alle Germaanse talen wordt het Indo-Europees genoemd. Het Anglo-Fries wordt daarin, als een aparte bij elkaar horende groep, genoemd.

@307
Weet je hoeveel Europeanen Nederlands niet verstaan. Dus laat ze maar gewoon Engels praten, dat maakt communiceren een beetje makkelijker.

@303 Ook in Engeland is niet alles eender: er is een verschil in gebied waar de angel-saksen hebben gezeten (oost-zuidoost) en waar de invloed van de viking/noormannen meer is te zien (noord-noordwest met inbegrip van Yorkshire). Daar tref je in plaatsnamen de uitgang -by (Grimsby) terwijl in het angelsaksische je meer de uitgang -ham (>heim>hiem zoals in Tottenham).

@309 In de informatie die ik zo snel (heb even kort gezocht) kan vinden stammen Fries, Engels, Duits, Nederlands en Nedersaksisch allen van de West-Germaanse talen. Het Scandinavisch wordt veelal onder het Noord-Germaans geplaatst

Het is wel correct dat bij verdere vertakkingen uit het West-Germaans het Fries en Engels vrij nauw verbonden zijn. Beide komen weer voort uit de Ingeveoonse talen (Noordzee-Germaans). Er is schijnbaar nog wat verdeeldheid wat er allemaal precies onder de Ingeveoonse talen valt. In sommige teksten wordt het Nedersaksisch en het Plautdietsch er ook onder gezet (als zijnde afstamming van)

@308 Ja. Ze worden zeker nog vaak apart genoemd. Maar gezien ze dezelfde historische track hebben en vanuit taalkundig opzicht aantoonbaar het langst hebben samengeleefd, is de conclusie te trekken dat het, i.i.g. ooit, dezelfde groep is geweest. De betekenis van het woord Angelen kan dan verklaren waarom het als aparte groep genoemd werd.

Maar begrijp dat veranderingen/erkenning langzaam gaan. Het opgeven van oude denkbeelden gaat meestal moeizaam.

@311 Natuurlijk. Maar het leuke en interessante van de historische track is dat ze een verloop over duizende eeuwen laat zien. Alle afzonderlijke sporen zijn dus te volgen en geschiedkundig te plaatsen. Buitengewoon boeiend omdat het een veel duidelijker verhaal kan en gaat vertellen.

Er zijn hier meer reacties dan mensen in friesland wonen.

@313 Is het niet zo dat ieder mens op aarde vanuit dezelfde groep is voortgekomen. Men gaat er vanuit dat de moderne mens afstamt van een aantal Eva's uit Afrika. Dus dat zou betekenen dat elke groep/natie/volk op aarde ooit, ergens in een ver verleden, tot dezelfde groep behoorde.

@312 Misschien maakt dit plaatje het duidelijker:

http://nl.wikipedia.org/wiki/Bestand:Germanic_G...

Je hebt wel gelijk hoor, dat men het nog vaak niet met elkaar eens is. Het is ook lastig omdat talen elkaar zijn blijven beïnvloeden.

@315 Ja, zo wordt het inderdaad wel gezien. Vat het dus ook niet op als "ras" maar als historische "track". De loop van de mens, de route die een persoon 9en groepen) heeft gemaakt over deze aardbol is door deze "tracks" te volgen. En dat voegt geschiedkundig ontzettend veel toe.

@316 Dat plaatje ben ik reeds tegen-gekomen. Maar zelfs tussen de verschillende wikipedia pagina's over de talen zitten verschillen.

http://nl.wikipedia.org/wiki/West-Germaanse_talen
Een probleem met deze indeling is, dat er minder gelet wordt op de dialectische afstamming van deze talen. Tacitus beschrijft in Germania drie groepen Germanen, de Ingvaeones, Irminones en de Istvaeones, die volgens sommige onderzoekers aan de basis staan van de dialectische oorsprong van de West-Germaanse talen:

Ingvaeoons (Noordzee-Germaans)
Engels
Scots
Fries
Nedersaksisch
Oostnederduits
Plautdietsch
Irminoons (Elbe)
Hoogduits
Duits
Luxemburgs
Jiddisch
Istvaeoons (Rijn-Weser-Germaans)
Nederfrankisch
Nederlands
Afrikaans
Deze stamboom richt zich meer op de oorsprong van de talen, waardoor duidelijk wordt dat het Nedersaksisch haar dialectische oorsprong gemeen heeft met het Engels (een Saksische taal) en Fries. Probleem is echter dat in deze stamboom niet duidelijk wordt dat het Nederlands en Nedersaksisch, alhoewel verschillend in dialectische oorsprong, een gezamenlijke ontwikkeling hebben doorgemaakt. Beide stambomen hebben daarom hun waarde.

@317 Het volgen van een track vind ik in genetisch opzicht zeer interessant. De vele overeenkomsten die je vind bij zo op het oog totaal verschillende groepen zijn intrigerend.

Qua taal kan dat ook. Zoals het vreemde gegeven dat het Fins meer verwant is aan het Hongaars dan aan de Scandinavische talen (het begrip Scandinavie heeft vaak ook verschillende invullingen).

@318 Het Nederlands, van oorsprong een Duits dialect, is door het Nedersakisch (en andere, zuidelijker, dialecten), beïnvloed. En ja, ook vice versa. Dat maakt het ook zo lastig, want uiteraard hebben alle talen invloed op elkaar uitgeoefend.

Hetzelfde geldt voor het Fries en het Nedersaksich. Die hebben elkaar ook eeuwenlang beïnvloed. Taalkundig kijkt men dan naar het "substraat". En dan blijkt Nederlands toch echt een Duits dialect te zijn terwijl het Nedersakisch taalkundig meer aan het Fries en het Engels verwant is. Geschiedkundig is dit ook correct en daarmee kun je dus een plaatje inkleuren.

@320 Het is inderdaad een wir-war van invloeden op elkaar, tussenvormen etc.
Dat maakt het moeilijk, maar ook interessant.

Deze invloeden houden een taal ook levend. Als je om je heen kijkt is iedere taal wel door een andere taal beinvloed en of heeft invloed op een andere taal.

@319 Precies. De genetische track blijkt dus de al bestaande taalkundige inzichten te bevestigen.

Dat niet iedereen bereidt is de bestaande denkbeelden aan te passen is een heel ander verhaal. Nederland, bijvoorbeeld, is hierin buitengewoon star.

@321 Ja. Het Nederlands bijvoorbeeld heeft ook haar invloed gehad op het Engels. Alleen dan van vèèl latere datum. Hierdoor heeft men lang gedacht dat Nederlands en Engels het meest aan elkaar verwant waren.

@322 Moet zeggen dat ik niet veel verschil zie tussen de taalkundige zaken die wij hier bespreken en hetgeen ik op school geleerd heb zie. Dus hoezo star?

Zoals eerder besproken is men onder taalkundigen er ook niet geheel uit hoe men bepaalde talen en schema's dient te zien.

@323 Oké, een voorbeeld:

In de Friese Kanon MOEST (en tegen de zin en inzichten van de Friezen) opgenomen worden dat, na de stormvloed, een nieuw, onbekend volk bezit heeft genomen van het oorspronkelijk Friese gebied in noord Nederland. De Angelen waren vertrokken en deze nieuwe mensen zouden zich dan Fries zijn gaan noemen maar geen Friezen zijn.

Genetisch bewijs toont dat dit onmogelijk is. Immers, dan was het onmogelijk dat de Engelsen en de Friezen tot op de dag van vandaag eenzelfde historische track delen.

Als ik zo de (snel) gevonden informatie zie zal de invloed van het Fries op het Engels voornamelijk vanuit het Oud-Fries komen. Hetgeen grofweg van ca. 1100-1575 gesproken werd. Daarna ontwikkelde de taal zich via het Midden-Fries naar het huidige Fries.

@325 Nee. De gedachte is dat de Angelen en de Friezen uit elkaar gegaan zijn kort na de stormvloed. Daarna hebben de talen zich afzonderlijk ontwikkeld waarbij het Engels beïnvloed is door het Frans, Noors en later ook het Nederlands.

Het Fries heeft naar men denkt een afwijkende ontwikkeling gehad waarbij het een minder duidelijke overgang kent van oud naar midden naar modern. Fries is beïnvloed door het Nedersakisch en het Nederlands.

Zoals ik al zei Wikipedia is ook niet altijd consequent. In het artikel over de Engelse taal:

Historically, English originated from the fusion of languages and dialects, now collectively termed Old English, which were brought to the eastern coast of Great Britain by Germanic (Anglo-Saxon) settlers beginning in the 5th century – with the word "English" being derived from the name of the Angles.[14] A significant number of English words are constructed based on roots from Latin, because Latin in some form was the lingua franca of the Christian Church and of European intellectual life.[15] The language was further influenced by the Old Norse language with Viking invasions in the 8th and 9th centuries.

The Norman conquest of England in the 11th century gave rise to heavy borrowings from Norman-French, and vocabulary and spelling conventions began to give the superficial appearance of a close relationship with Romance languages[16][17] to what had now become Middle English. The Great Vowel Shift that began in the south of England in the 15th century is one of the historical events marking the separation of Middle and Modern English.

In het artikel over de geschiedenis van de Engelse taal:

English is a West Germanic language that originated from the Anglo-Frisian dialects brought to Britain by Germanic invaders from various parts of what is now northwest Germany and the Netherlands. Initially, Old English was a diverse group of dialects, reflecting the varied origins of the Anglo-Saxon kingdoms of England. One of these dialects, Late West Saxon, eventually came to dominate.

The original Old English language was then influenced by two further waves of invasion: the first by speakers of the Scandinavian branch of the Germanic language family, who conquered and colonized parts of Britain in the 8th and 9th centuries; the second by the Normans in the 11th century, who spoke Old Norman and ultimately developed an English variety of this called Anglo-Norman. These two invasions caused English to become "mixed" to some degree.

Cohabitation with the Scandinavians resulted in a significant grammatical simplification and lexical enrichment of the Anglo-Frisian core of English; the later Norman occupation led to the grafting onto that Germanic core of a more elaborate layer of words from the Romance languages (Latin-based languages). This Norman influence entered English largely through the courts and government. Thus, English developed into a "borrowing" language of great flexibility, resulting in an enormous and varied vocabulary.

Aanvulling:

Dit is zoals de Engelsen het vertellen:

http://www.youtube.com/watch?v=6b3AAcpw3bs&feat...

@327 Begrijp dat het Fries nog maar heel kort een officieel erkende taal is. En dus als zodanig wordt bekeken en bestudeerd.

Ook op bijvoorbeeld http://www.thefreedictionary.com/ wordt vaak het Fries als oorsprong nog niet meegenomen. Dit vraagt nog heel veel studie en tijd.

@328 Interessante documentaires (aangezien dit deel 1 van 5 is)

Daaronder staan ook wel opvallende commentaren:

" Talking about Frisian on Terschelling and claiming to be in Holland... seriously? This guy should do his homework.

For the record: On Terschelling, they speak Terschellings. It's similar to Frisian, but? it's not the same language. Additionally, Holland is comprised of the two provinces North-Holland and South-Holland, which is nowhere near Friesland."

Jammer genoeg blijft bij mij het filmpje ongeveer halverwege steken. Het gaat niet verder dan de plaatsnaam Dover.

dat ziet de EU graag, je druk maken om folklore, de belangrijke zaken horen in Brussel en zo heb je toch wat om bezig te zijn.

Omdat wij ons Europeaan moeten voelen, voelen steeds meer mensen zich juist Tukker, Fries of Limburger.

Anders zou je helemaal niks meer zijn

@330 Ja, die comments zijn vaak erg lachwekkend. Bij mij doet hij het prima, overigens. Blijft hij steken dan helpt het vaak net voorbij dat punt het filmpje opnieuw te starten. Je mist dan wel een klein stukje maar kunt weer verder.

@332 Dat had ik al geprobeerd, maar het werkte niet. Het filmpje schiet dan weer terug naar het punt waar het voorheen ook bleek steken

@333 Jammer. Maar het kan zo dat hij later vandaag weer prima loopt.

@261 Dat bedoel ik er nou mee. ;-)
Zo slecht is het Friese onderwijs.

@270 #helix

"@244, Sorry? Welke historie? Was er voor de middeleeuwen iets te doen in dat moeras dan?"

Oh, ben je dat akkefietje met Bonifatius bij Dokkum soms vergeten?
Waar de zendeling de woede van de Friezen over zich afriep door de heilige eik te laten omkappen?

@336
Er bestaat discussie over of Bonifatius wel een zendeling was, of eerder een kerkhervormer. Volgens sommige bronnen waren de Friezen als christen, maar wilde Bonifatius het RK geloof opdringen, hij had daarvoor altijd een legertje bij zich. Doet een beetje aan als de kruistochten, dat is ook niet altijd zachtzinnig gegaan. De exacte toedracht van zijn dood is niet bekend.

http://www.vergadering.nu/kerkgeschiedenis/boni...

@291 #RedSquare

"Ik heb vroeger nooit onderwezen gekregen dat Fryslân zich ooit uitstrekte tot in Denemarken (waar heden ten dage ook nog Fries word gesproken). Ik denk dat ook veel mensen tot op vandaag hier geen weet van hebben."

Ik denk dat je gelijk hebt, maar het heeft de interesse ook niet van de meeste mensen.

Ikzelf ben een product van een Friese vader en een Groningse moeder en opgevoed met de Nederlandse taal. In mijn jeugd heb ik veel gelogeerd in Drenthe en in de Stellingwerven.
Het voordeel hiervan is, dat ik me zowel in het Fries als in het Gronings 'accentloos' kan uitdrukken en in het Drents en Stellingwerfs probleemloos kan communiceren.

Je wees al op het uitgebreide (tot aan Denemarken) Friese taalgebied.

In de begin jaren zeventig kon ik op mijn TV 5 zenders ontvangen.
Te weten, Ned1 en 2 en drie Duitse (met wisselende kwaliteit).

Op een avond kwam ik terecht op Duitsland3, dat heette toenmaals NDR.
Ik viel midden in een toneeluitvoering en tot mijn stomme verbazing kon ik alles verstaan en begrijpen.
Het bleek mij later dat NDR regelmatig dit soort uitzendingen deed in in de streektaal.

Ik denk dan ook dat mijn kennis van meerdere 'talen,dialecten' mij de toegang hebben verschaft tot betere communicatie.

@337 #m_j

"@336 Er bestaat discussie over of Bonifatius wel een zendeling was, of eerder een kerkhervormer."

Leg mij eens uit hoe Bonifatius een 'kerkhervormer' kan zijn terwijl er nog niet eens een kerk is!

@336
Helgoland was voor de Germanen het meest heilige eiland, het werd hoofdzakelijk door Friezen bewoont en was tevens de woonplaats van de Friese god Fosite (Noors: Forseti), en werd ook wel Fositesland genoemd.
Toen de missionarissen Willibrord en Liudger met hun christenleger op Helgoland kwamen, doodden ze al het (heilige) vee vernielden vele heiligdommen en gingen de bewoners dopen in een heilige put. Redbad liet een handlanger van Willibrord afmaken.
http://www.nederlandsheidendom.nl/webstek/fosit...

De meeste Ost-Friesen spreken Nedersaksisch, Ronny - Friesenlied:
http://www.youtube.com/watch?v=A2cTCmOlDJA

@338
Platduits lijkt meer op Nederlands en dan helemaal op Drents/Twents/Gronings/Sallands als op standaard-Duits, het is zonde dat die Duitsers hun Hoog-Duitse taal zo opgedrongen hebben aan het hele volk want het Platduits is een hele fijne taal:
http://www.youtube.com/watch?v=szHnIyTBlx8
http://www.youtube.com/watch?v=jRQ0_ik9LHc

Dit is een lied in het Hamburgse dialect:
Ick heff mol en Hamborger Veermaster sehn, De Masten so scheef as den, Schipper sien Been, Dat Deck weur vun Isen, Vull Schiet uns vull Schmeer, Dat weer de Schietgäng, Eer schönstes Pläseer, Dat Logis weur vull Wanzen, De Kombüs weur vull Dreck, De Beschüten, de leupen, Von sülben all weg, Dat Soltfleesch weur gröön, Un de Speck weur vull Moden, Kööm gev dat blots an, Un wulln wi mol seiln, Ick segg dat ja nur, Denn lööp he dree vörut Und veer wedder retur, As dat Schipp, so weer Ok de Kaptein, De Lüd für dat Schipp weern Ok blots schangheit.

Wat is makkelijker, vertalen naar het Nederlands of naar het Duits?

@339

http://www.gotquestions.org/nederlands/wat-is-d...

@340 Oh, maar hij is er ook in het Fries hoor:

http://ballestoerboard.nl/Songteksten/Friezenli...

Laat ook meteen een serie verschillen en overeenkomsten zien :)

@341 Deze is ook mooi:

http://www.youtube.com/watch?v=JGnwjySV39g

@341 Hierbij een verhaaltje van Jip en Janneke in een van de varianten van het Twents (tussen de plaatsen en delen van Twente zijn er verschillen in woorden en uitdrukkingen). Moet bekennen dat ik nog niet precies heb kunnen achterhalen van welke plaats het in het verhaal gebruikte Twents is.
Vlak over de grens in Duitsland kunnen ze over het algemeen de volgende tekst ook redelijk goed verstaan en begrijpen

"Jipke en Jannöaken spölt tehoop

Jipke leup in 'n hof en verveelden zich onmundig. Mer kiek doar es! Wat zag hee mie doar toch? Der zat warachtig 'n kleen gat in de heg. Wat zol der an de aandere kaant van de heg weazen, dachten Jipke. 'n Paleis? 'n Hek? Nen ridder? hee gung veur de groond zitten en keek es deur dat klene gat hen. En wat hee doar zag? 'n Kleen nöske! En 'n kleen mundke! En twee blauwe eugkes. Doar zat ja 'n kleen meaken! Het was evven groot als Jipke. Wel bin ie, vreug Jipke. Jannöaken, zer het meaken. Ik woon hier. Gister woonden ie nog nich hier, zer Jipke. Vandaag woon ik hier, zer Jannöken. Kom ie met mie spöllen? Ik zal deur het gat kroepen, zer Jipke. En hee stak earst zienen kop deur het gat. En too zienen enen aarm. En doarnoa 'n aanderen aarm. En too zat hee vast. En Jannöaken trök an zienen enen aarm en too an 'n aanderen mer dat hölp ja niks. Jipke zat vast. En Jipke huulden. En hee galpten het oet. Doar kwam Jipke zien va in het ene höfke anlopen en Jannöakens va kwam anlopen in het aandere höfke. Tehoop hölpen ze Jipke wier trugoet. Zoa, zer Jipke zien va, now heb ie 'n buurmeaken. Mer ie möt wal earst es netkes de vuurdeur oetgoan en bie Jannöaken de vuurdeur in. En dan mag ieleu tehoop spöllen. En zoa gebuurden het. Jipke en Jannöaken spölden samen. 'n Enen dag in Jipkes höfke. 'n Aanderen dag in Jannöakens höfke. En zie spölden vader en moder."

@343 Dat Kerstliedje is zeer goed te begrijpen, het lijkt idd sterker op het Nederlands dan het Duits.

@343 Lerne Platt Deutsch :D
http://www.youtube.com/watch?v=2Ma5nFPw7Cc

@345 Zelfs ik kan het verstaan. Heb hem dan ook in mijn favorieten op You Tube staan :)

@346 Heb geen moeite met Nedersaksich. Heb namelijk 16 jaar in Groningen gewoond (zowel op het platteland als in de stad). Kan ook het Twents nagenoeg moeiteloos lezen. Alleen bij het woord "trugoet" twijfel ik.

De laatste acht zinnen even ter vergelijking voor je in het Fries vertaald:

"En Janneke luts oan syn iene earm en doe oan de oare mar it holp neat. Jip siet fêst. En Jip gûlde. En hy skriemde der oer. Dêr kaam Jip syn heit fan't iene hiem ôfrinnen wylst Jannekes heit fan it oare hiem ôfkaam. Tegearre holpen se Jip wer teplak (= op z'n plaats/terecht/bestemming). Sa, sei Jip syn heit, no hast in buorfamke. Mar moast wol earst ris netsjes de foardoar útgean en by Janneke de foardoar yn. En dan meie jimme tegearre boartsje. En sa barde it. Jip en Janneke boarten tegearre. De iene dei op Jips hiem, de oare op Jannekes hiem. En se boarten heit en memke."

Ik heb overigens de namen maar gewoon Jip en Janneke gelaten maar Jippe en Janke zouden aardig dichtbij komen.

@347 Er zijn in de Friese vertaling woorden waar ik moeite mee heb, maar op zich is het redelijk te volgen. Bij verschillende dialecten en streektalen heb ik gemerkt dat het vaak helpt om de tekst hardop te lezen. Dan wordt een woord of zinsnede duidelijker, tenminste voor mij ( ;-) )

Trugoet is een soort samentrekking van terug uit (Trug = terug; Oet = uit)

Een bepaald Nederlands instituut, zal even na moeten kijken hoe het heette, heeft een database vol met gesprekken/nterviews in diverse streektalen digitaal gezet. Dat is best leuk en interessant om naar te luisteren.

Gevonden: het Meertens instituut

"Sprekende Kaart":
http://www.meertens.knaw.nl/projecten/sprekende...

@348 Ach natuurlijk, trugoet :)) Had ik dit geweten dan had ik het niet anders vertaald, trouwens.

Wat mij altijd helpt is ruimer te kijken.. Dus over de eigen taalgrens heen. Werkt erg goed.

Voor een aantal lastiger Friese woorden geldt dan:

Gûle is verwant aan het Engelse guile en lijkt een tussenvorm tussen huilen en guile. Deze had je niet gemakkelijk gevonden omdat gûle/guile in betekenis uit elkaar zijn gegroeid.

Skrieme is verwant aan het Engels scream. Ook het Nederlandse schrijen is verwant maar minder direkt. Lastig is dat het Friese skrieme meerdere betekenissen heeft.

Hiem is verwant aan het Duitse heim en Nederlandse heem etc.

Tegearre is together.

Famke of faam is verwant aan het Engels female of het ouder Engelse woord faam.

Boartsje is verwant aan het Engelse (to) board (bestuur, of als ww: aanklampen, aanschieten). Die was dan lastig.

Barde is van het werkwoord "barre" en verwant aan het Engelse to bar in de zin van afsluiten. Hoogstwaarschijnlijk is het Nederlandse gebeuren hier ook aan verwant. Van 'it is bard' naar 'ut is beurd' naar 'het is gebeurd'.

Kortom: het Fries lijkt hier en daar wel niet van deze wereld maar wanneer je het iets nader bekijkt is het net zo Germaans als alle anderen :))

Het instituur waar je op doelt is:

http://www.meertens.knaw.nl/soundbites/

@350 http://www.meertens.knaw.nl/projecten/sprekende...

Ach, je had hem al :))

@351 Op die manier lukt het mij vaak om een woordje over de grens te begrijpen. Zo kon ik ooit in Italie een aantal krantenartikelen begrijpen doordat de Italiaanse woorden in de artikelen leken op bijvoorbeeld Engelse en Nederlandse woorden (met ongeveer dezelfde betekenis).

Dus a la van "dat lijkt op het woord...... en in die taal betekend het....... waarschijnlijk zal het hier ongeveer dezelfde betekenis hebben."

@352 Ja, het werkt erg goed. In het Italiaans heb ik het echter nooit geprobeerd (is ook veel moeilijker, lijkt mij) maar ik kan op deze manier wel redelijk wat begrijpen van Scandinavische teksten. Je moet het ook een beetje durven. En begrijpen dat je het risico loopt gigantisch de mist in te gaan :)

Overigens is er ooit onderzocht of Friestalige kinderen gemakkelijker Deens zouden kunnen leren in vergelijking tot Nederlandstalige kinderen. Hier kwam uit dat zij gesproken Deens wel ietsje beter verstonden maar niet zo heel veel. Het viel op dat zij de aan het Fries verwante woorden oppikten waar de Nederlandstalige kinderen de meer aan het Nederlands verwante woorden verstonden. De verwachting was dat Friese kinderen significant meer zouden verstaan omdat ze immers ook het Nederlands verstaan/spreken/schrijven. Dit was maar beperkt het geval.

In geschreven Deens, echter, begrepen zij bijna 2x zoveel dan Nederlandstalige kinderen.

Blijkbaar moet je dus eerst aan de klank wennen en mogelijk speelt ook verwachting een rol. Hoe meer verwant een taal hoe hoger de verwachting, hoe lastiger het wordt wanneer het toch even anders zit.

"Koe" is geen "koe" maar betekent "kon" in het Fies. "Sokken" zijn geen "sokken" maar wel "zulken". En nog honderden van dergelijke voorbeelden meer.

"Ik bliuw wyt" in het Fries klinkt bijna als "ik blow wiet" maar betekent toch echt "ik blijf wit" :))

@353 "Friestalige kinderen gemakkelijker Deens zouden kunnen leren"
In het Fries is kinderen: Berns, Deens: børn, maar Zweeds: Barn en in lokaal Engels:bairn .
In het Deens is veel: Mange, maar in het Twents is vaak: Mangs .
In het Twents is een Mes een Knief, Fries ook Knief maar in het Engels Knife.

@354 Het is me niet geheel duidelijk wat je hier mee wilt zeggen. Overigens is het "bern" in het Fries en "kniif", "knyft" of "kniven".

Nagenoeg alle Germaanse woorden zijn wel te herleiden of terug te vinden in een verwante of naburige taal. Het is echt lastig om een woord te vinden dat "uniek" is. Die verwantschap is overigens lang niet altijd direkt en vaak in een andere of zelfs tegenovergestelde betekenis, maar toch.

Zoals elke Germaanse taal/dialect is ook het Nedersaksich aan allerlei invloeden onderhevig geweest. Fries, Duits, Nederlands maar ook zeer zeker het naburige Deens en vice versa.

Wat het Engels/Fries (en dus ook vaak het Nedersaksich) betreft loont het de moeite in (wat) ouder Fries/Engels te kijken. Zo is het Friese werkwoord "harkje" (luisteren) in het Engels alleen nog te horen in het "Hark, the angels sing..." en wordt het ervaren als een heel ouderwets, zelfs theatraal, woord uit de tijd van Shakespeare, waar het in het Fries nog redelijk normaal is. Andersom heeft (nagenoeg) geen Fries het meer over een "dogge" of "hoars" (dog en horse) maar over "hûn" en "hynder". Nog geen 50 jaar geleden had het Friese "wat" nog een 'h' en was de "te" nog een "to" (togearre, of to swimme etc) en was de "fer" nog een "for" (forgetten) etc.

Veel Friese woorden zijn vernederlandst. Zo is het woord "tsjerke" (kerk) een duielijke mix tussen kerk en church waarbij alleen de beginklank is blijven bestaan. Overigens is in het oud Fries een verwantschap met het "Nederlands" (wat uiteraard nog niet bestond) al duidelijk zichtbaar. Maar ook dit geldt voor alle Germaanse talen. Ze hebben immers één oorsprong.

Het voordeel van het Fries is natuurlijk dat het de officiele taal was en er al in de runetijd in geschreven werd. Hierdoor kan het bestudeerd worden waar dat in andere oude, niet beschreven, talen niet kan.

In het genoemde onderzoek naar het Deens is overigens bewust gekozen voor typisch Nederlands en Fries verwant woorden. De helft Nederlands en de helft Fries.

@337
bonifatius was geen hervormer, hij was eerder een katholieke kolonist ;)

de friezen konden toen ook nog niet christelijk zijn, want bonifatius was de eerste missionaris in de friese gebieden, en het geloof werd met grof geweld opgelegd, de friezen weigerden zich te bekeren en hebben ze weggejaagd, waarna bonifatius later met een voor die tijd vrij groot en zeer goed uitgerust leger terugkwam, de stamleiders vermoorde en de heilige eik omkapte, daarna kreeg de rest de keuze: bekeren of je hoofd kwijtraken...

het is mijn mening dus ook niet zo vreemd dat bonifatius niet zo geliefd was in deze streken :P

(de plaats waar bonifatius vermoord is zou volgens de verhalen ook dokkum zijn, maar dat is op zn minst discutabel, in die verhalen word geschreven over dodinga, terwijl dokkum toen dockinga heette, er was wel een andere plaats met de naam dodinga, en dat is het huidige duinkerke in belgie)