The Free Lunch Myth...

http://tinyurl.com/37f6f7v

"uitholling van de oudere zorg"? Wat is dat, oudere zorg? Is dat zorg die al wat ouder is? Oh, er wordt bedoeld oudereN zorg! Ja, da's heel andere koek! Aan de TS: zet er eens een spellingcontrole op, dan wordt opeens veel meer duidelijk.

vor niks gaat de zon op.

*gaap*

Niet elk product wordt beter door concurrentie.

De trein in Engeland (of heel de UK) is een prima voorbeeld van iets dat compleet zuigt sinds de privatisering. Het is per afgelegde kilometer duurder dan bij ons. Het is trager dan bij ons. Het is minder frequent dan bij ons. En het is veel geprivatiseerder dan bij ons.

En de zorg is zó onoverzichtelijk dat de meeste mensen helemaal niet overstappen.

@4 Is privatisering hetzelfde als concurrentie / vrije markt?

Overheidsmonopolie, Semi-overheidsmonopolie of geprivatiseerd overheidsmonopolie is geen concurrentie / vrije markt.

En de markt opsplitsen tussen meerdere bedrijven die niet met elkaar concurreren door afspraken over verdeling in de afzet markt is ook geen concurrentie / vrije markt.

De duivel zit altijd in de details. Wat op het eerste gezicht ergens op lijkt hoeft het niet te zijn.

Kijk naar de vrije automarkt. Zelfs de slechtste goedkoopste auto's geproduceerd in de vrije markt zijn lichtjaren vooruit op het beste dat ooit door de plan economie is gemaakt (Trabantje iemand?)

Er is verschil tussen "elder" en "elderly". De engelse taal is heel geschikt voor dit voorbeeld. Elder mensen zijn 25 tot 40 jaar oud, elderly zijn mensen voorbij de 70.

In de steentijd was er geen "elderly". "Elder" mensen kregen zorg. Niet omdat ze zielig waren, maar waardevol en er was gerede kans op terugkeer in de samenleving. "Elderly" mensen hebben geen zorg gehad tot midden jaren 1950. Dit kan los staan van respect.

In de USA heeft men de idee opgevat dat lui van 70-90 jaar oud een essentiele positie in de samenleving innemen. Op dit punt is men de groep "elderly" gaan voorzien van de zorg voor groep "elder".

DE feiten zijn al lang achterhaald dat zelf voorstanders van die vrije markt gezwam nu een draai hebben gemaakt om de vrije markt wat meer aan banden te leggen.

@7 Welke voorstanders zijn van mening verandert?

Graag economische wetenschappers en hun wetenschappelijke publicaties vermelden, geen politici. Politici hebben te weinig economische kennis om een goed oordeel te vellen:

http://www.youtube.com/watch?v=VoxDyC7y7PM

Zelfs OECD publicaties leveren bewijs dat belasting verlaging en minder overheidsinmenging goed is voor de economie:

http://www.youtube.com/watch?v=4pdmNynEwYA

http://vimeo.com/11501693

Milton Friedman, de grote vriend van Pinochet die in Chili zijn ideeën van de vrije markt mocht uitpoberen... Pinochet die aan de macht was gekomen door dubieuze banden met het Amerikaanse bedrijf ITT, dat door Allende genationaliseerd dreigde te worden.

Vrije markt lijkt een zegen, maar dat is het slechts beperkt voor puur commerciële bedrijven. Voor nutsvoorzieningen zoals openbaar vervoer, gezondheidszorg en energiewinning en voorziening moet daar voorzichtig worden omgegaan. Zeker als blijkt dat er geen of nauwelijks concurrentie is.
Zie bijvoorbeeld ook de brandstofprijzen. Deze lopen nauwelijks uiteen omdat er slechts een paar grote spelers zijn die de markt in handen hebben. (Exxon, Shell en BP)

@9 Het is een leugen dat Milton Friedman een vriend van Pinochet was of ooit is geweest.

Milton Friedman heeft exact 1 maal voor 45 minuten met Pinochet gepraat. In de woorden van Milton Friedman zelf:

"De vrije markt economie is een noodzakelijk aspect van een land om politieke vrijheid te kunnen ondersteunen."

Nu na Pinochet en ongeveer 30 jaar na de introductie van de vrije markt is Chili een democratie, het meest economisch welvarende land in Zuid Amerika. Geen slecht resultaat...

http://en.wikipedia.org/wiki/Miracle_of_Chile

@10 Onder Pinochet heeft het land geleden en niet alleen economisch....

Theorie in Friedman is op papier heel mooi maar de praktische uitwerking is onhaalbaar. Thatcher heeft het geprobeerd met alle gevolgen van dien, net zoals Reagan die ook van Friedman gecharmeerd was.
De gevolgen zijn tot op heden nog zichtbaar in de VS en Verenigd Koninkrijk....

Probeer daar eens de trein te pakken of kom eens in een ziekenhuis te liggen. Je schrikt je rot.... Ook de Labourregeringen hebben er nies aan gedaan.... Ook New Labour omarmde de vrije markt...

@11 Hier gaan we weer: (Mijn commentaar in @5)

(Overigens betwist niemand dat Pinochet mensenrechten heeft geschonden, maar dat betekent niet dat het economische systeem dat hij uiteindelijk in Chili heeft ingevoerd schuldig is aan de daden die Pinochet heeft gepleegd.)

--
Is privatisering hetzelfde als concurrentie / vrije markt?

Overheidsmonopolie, Semi-overheidsmonopolie of geprivatiseerd overheidsmonopolie is geen concurrentie / vrije markt.

En de markt opsplitsen tussen meerdere bedrijven die niet met elkaar concurreren door afspraken over verdeling in de afzet markt is ook geen concurrentie / vrije markt.

De duivel zit altijd in de details. Wat op het eerste gezicht ergens op lijkt hoeft het niet te zijn.

Kijk naar de vrije automarkt. Zelfs de slechtste goedkoopste auto's geproduceerd in de vrije markt zijn lichtjaren vooruit op het beste dat ooit door de plan economie is gemaakt (Trabantje iemand?)
---

Begrijp heel goed dat er een kliometers groot verschil is tussen het advies en het daadwerkelijk uitgevoerde beleid.

Als voorbeeld Reagan want ik ken de details van Thatcher niet goed:
-(Positief) Reagan dereguleerde veel van de onzinnige regels die in de jaren 1930 - 1940 en later waren opgesteld. Voorbeelden zijn vervoersbedrijven die exact 1 type product van 1 stad naar 1 andere stad konden vervoeren en een aparte overheidspermissie moesten hebben voor elk ander product of stad die zij wilden aandoen.
-(Positief) Het topbelasting tarief werd door Reagan drastisch verlaagd. Door het effect van de Laffer curve kwamen er in de jaren hierna vele malen meer belastingsgeld binnen en werd er veel meer verdiend.
-(Negatief) Reagan gaf veel meer geld uit dan dat de overheid binnenkreeg. Dit is absoluut geen beleid van Friedman die altijd duidelijk maakt dat overheidsuitgaven de werkelijk kosten van de overheid zijn en niet alleen de belastingsinkomsten. Het begrotingstekort van de overheid wordt namelijk betaald door inflatie.
-(Negatief) Medicare was socialistisch beleid voor medische zorg inclusif sovjet-stijl prijs controles. Dit zou nooit door Milton Friedman worden geadviseerd aangezien prijscontroles op lange termijn tot problemen leiden terwijl competite in de vrije markt op lange termijn naar goedkopere oplossingen leidt.

Begrijp goed dat de huidige politieke wereld en economisch beleid van alle landen in de westerse wereld vele lichtjaren verwijderd zijn van de ideale samenleving beschreven in "Free to choose". Reagan en Thatcher hebben slechts een klein deel van Milton Friedman's ideeen hebben toegepast. Als er iets faalt kan je niet meteen de vinger wijzen naar iemand zonder gedetailleerd te onderzoeken wat er is gebeurd en welk beleid de oorzaak is.

Milton Friedman's ideeen gaan zo veel verder dan alleen een "laissez fair" economie met lage belasting. Een greep uit de ideeen:

-Geen dienstplicht maar vrijwillige deelname in een professioneel leger.
-Vrijheid in scholing en competitie tussen aanbieders van scholing
-Werkeloosheidsuitkeringen vormen een afhankelijkheids "val" waar mensen niet meer uit komen.
-Vakbonden zijn zeer destructief naar arbeiders buiten de vakbonden.

in ieder geval NIET:

-Ongelimiteerde credit verstrekking door de Federal Reserve.
-Ongelimiteerd giftige subprime hypotheken opkopen en doorverkopen door semi overheids instellingen.
-Enorme bedragen cadeau doen in bailsouts.
-Massaal tarieven, import en export quota's opstellen producten om bedrijfstakken te 'beschermen'

Er zijn zeer weinig van Milton Friedman's overige ideeen toegepast door westerse overheden en dit zijn vaak gebieden waar nog steeds vele problemen voorkomen.

@12 Goed om te blijven benadrukken dat 'de vrije markt' iets heel anders is dan wat wij in Nederland (of Europa kennen). Zolang overheden zich bemoeien met de markt door regelgeving, belastingen etc, kan er geen sprake zijn van een vrije markt.
Overheden en hun gezanten en andere collectieven proberen echter continu verwarring te zaaien over het begrip 'vrije markt', met maar één reden: nog verdere collectivisering van de maatschappij. Nog meer regelgeving, nog minder markt...nog meer ellende.

"Het is een mythe dat gratis publieke voorzieningen (scholing, medische zorg, oudere zorg ) gratis zijn."
========================================================
Iedereen die dat werkelijk denkt, is krankjorum. 'tuurlijk Is dat niet gratis en wordt het door de belastingbetaler betaald. En sommige zaken, vooral basis-scholing en basis-ziektenzorg (en basis-'leefruimte') moeten mijn inziens door de maatschappij 'an-sich' worden opgebracht middels belastingheffing. Er zijn altijd al prive-scholen en -ziekenhuizen geweest, dus die twee kunnen makkelijk naast elkaar bestaan, ook al zijn basis-voorzieningen bekend bij de prive-gebruikers als 'tweede-rangs'. Ik ben dus pertinent voor basis-voorzieningen.

Friedman was tegen vakbonden. Leuk bedacht maar we kennen ook zo iets als de vrijheid van vereniging. Vakbonden zijn er niet gekomen met als doel om het bedrijfsleven dwars te zitten maar om op te komen voor de belangen van de arbeiders die door de industriëlen werden uitgebuit.
Die opkomst was tijdens de industriële revolutie toen er van regulering weinig sprake was.

In de theorie van Friedman kan de vakbond ook gezien worden als commerciële instelling. Mensen betalen voor hun collectieve belangenbehartiging bij een bedrijf die daarvoor onderhandelt....
;-)

Een ding is wel waar: gratis bestaat niet! Aan aanbiedingen die gratis zijn. zit een luchtje. Er staat altijd iets tegenover....
Gratis openbaar vervoer is dan ook onzin. Betaal een redelijke prijs voor dienstverlening zodat men de afweging maakt in vervoerskeuze.
Het OV is nu te duur. Ik ben nog steeds goedkoper en sneller uit om met de auto naar de stad te gaan met vier personen dan met het OV, inclusief parkeren.

@13 absoluut

@14 Milton Friedman's invulling was een voucher systeem waarmee ouders belastinggeld kregen specifiek voor scholing. Het belangrijke was dat ouders konden kiezen waar hun kinderen naar school zouden gaan. Als de ouders niet tevreden waren met de scholing zou de school in vrije markt dus niet overleven.
Slechte scholen -> verdwijnen, goede scholen -> groeien

@15 Inderdaad heeft iedereen de vrijheid tot de vorming van vakbonden. Er werd enkel getoond hoe destructief vakbonden zich kunnen gedragen. Het is de verantwoording en eigen belang van andere arbeiders in de maatschappij om deze schade in te zien en politiek op te treden tegen vakbonden die zich teveel als de olifant in de porselijnen kast gedraagt.

Als voorbeeld, in Amerika heeft de docenten vakbond de publieke scholing verwoest. Mensen worden tot een school verplicht door hun postcode ongeacht of zij tevreden zijn met de scholing die ze krijgen. (Volgens mij had je de soviet unie nog meer keus :) ) Andere politiek machtige vakbonden in plaats van zich te realiseren hoe de "teacher's union" de toekomst en het heden van Amerika saboteert zijn meer bezig met eigen opportunistische zelfverrijking dan dat zij voor hun lange termijn eigen belang proberen de situatie te normaliseren.

De fout is dat vakbonden de wetten in het land kunnen beinvloeden om hun eigen machtsposities te versterken en hun eigen economische turf door regulatie kunnen beschermen. Dat zou niet mogen.

@14 "En sommige zaken, vooral basis-scholing en basis-ziektenzorg (en basis-'leefruimte') moeten mijn inziens door de maatschappij 'an-sich' worden opgebracht middels belastingheffing."
Dus jij bent van mening,
1. dat het fair is een deel van de bevolking af te persen om een ander deel te onderhouden, zonder dat daar enige prestatie tegenover staat?
2. dat de overheid de juiste partij is om zaken als onderwijs en zorg te reguleren, zelfs als je ziet dat de afgelopen decennia de overheid JUIST op deze twee terreinen ernstig is tekort geschoten?

@16 Friedman had zijn theorie gebaseerd op de Amerikaanse situatie voor wat betreft de vakbonden. Deze is niet te vergelijken met de Nederlandse.
In de VS kennen ze geen 'Stichting van de Arbeid' die het overleg regelt met de sociale partners. Alles behalve olifanten in porseleinwinkels.....

Een volledig vrije economie die Friedman voorstelt is onhaalbaar en ongewenst. Onhaalbaar omdat het allerlei gevestigde instituten omver zal halen, en deze dat niet zullen pikken.
Ongewenst omdat het mogelijk zal leiden tot ongebreidelde expansiedrift van bedrijven. Dat lijkt misschien aantrekkelijk maar de uitwerking kan desastreus zijn. Ga eens kijken in willekeurig Aziatisch land waar de economische groei meer dan 5 of zelfs 10% bedraagt.
Kijk dan ook hoe de sloppenwijken erbij liggen.....

@18 Dat de bestaande bureaucratie niet blij zal zijn met haar ontmanteling inderdaad waar. Het is inderdaad de grootste uitdaging. Het kan het inderdaad onhaalbaar maken maar... ongewenst? Dat is iets heel anders.

De sloppenwijken zien wij alleen maar omdat sinds de start van de globalisatie en tegenwoordig cameramensen rondlopen. Denk jij dat de mensen arm zijn geworden door de markt? Dan heb je een erg verkeerd beeld. Er was geen rijkdom in die landen. Enkel een paar oude aziatische 'aristocratiesche' families die geld, macht en land hadden. De vrije markt is DE drijvende kracht voor de arme mensen om zelf ook rijdom te creeren. Dat de sloppenwijken en de armoede niet door een toverstaf in 1 jaar verdwenen zijn is nou eenmaal realiteit.

Wat denk je dat er met de mensen gebeurd als ze GEEN werk in de vrije markt zouden hebben?

Alle plekken die je ziet waar geen vooruitgang in de bestrijding van armoede plaatsvind zijn plekken of groepen mensen die geen toegang tot de vrije markt / kapitalisme hebben... India kent een kaste systeem waar de lage klasse praktisch geen recht heeft op eigen land of bezit waardoor ze uitgesloten worden van de klassieke vrije markt / kapitalisme. Vele landen in Afrika zijn letterlijk nog een feodaal systeem waar de Afrikaanse mensen geen recht op eigen land hebben. Mensen die een bedrijfje willen beginnen betalen in vergunningen meer geld dan het hier in Nederland kost om je als zelfstandige te vestigen. En als je dan iets succesvol opbouwt is er altij nog het gevaar dat de corrupte overheid het komt afpakken.

De kern pilaren van de vrije markt / kapitalisme zijn eigendomsrecht, bescherming van het eigendom door het rechtssysteem, vrijheid van handelen en een betrouwbare munt. Je ziet dat in die landen die echt rampzalig slechte economien hebben deze kernpilaren niet aanwezig zijn.

@19 Die rijkdom was er niet, maar nu wel - alleen bij een selecte groep.
Net zoals bij de industriëlen tijdens de industriële revolutie.

Ieder 'isme' leidt tot een zekere armoede. Is het niet financieel - dan is het wel geestelijke.
Kapitalisme ontstaat doordat mensen hebberig zijn (gemaakt) ze willen altijd meer, groter en sneller. Maar gelukkiger?

@20 Niet een selecte groep maar iedereen die deel kan / wil nemen aan de vrije markt.

De industriële revolutie bracht ook grote rijkdom voor de arbeiders. Waar denk je dat de productie van de industriële revolutie naar toe gingen? De grote vooruitgang was de massaproductie (van kleding e.d.). De rijke mensen zullen waarschijnlijk wel de beste kleding hebben gehad maar meer dan 2 sokken tegelijk dragen doen zelfs de rijken niet. De bulk van de massa productie werd gedragen door de massa, een toename van materiële rijkdom voor iedereen.

Altijd wordt er zo eenzijdig gekeken naar de arbeider die produceert. Realiseer je je niet dat wij ook de consument zijn? Dat wij met zijn allen voor elkaar produceren wat wij met zijn allen consumeren? Toen Ford begon met de autoproductie aan een lopende band om meer auto's te produceren was dat niet een een elite elk een collectie auto's te verkopen. De auto werd steeds goedkoper en steeds meer en meer mensen konden een auto aanschaffen. Natuurlijk hebben dan niet de armsten ook meteen een auto maar het proces werd destijds wel gestart om de auto steeds goedkoper te produceren zodat in de loop van de tijd zelfs de armsten ook een eigen auto konden bezitten.

Feodale systemen en kaste systemen hanteren een soort "apartheid" beleid die mensen afschermt van kapitalisme. Dat is niet de fout van de vrije markt / kapitalisme maar van de sociale structuur in de landen die deze economische "apartheid" toepassen.

Welke wetenschappelijke studie bewijst dat grotere materiële rijkdom resulteert in geestelijke armoede? Of bedoel je dat je graag ziet dat mensen arm zijn en geestelijke rijkdom de enige rijkdom is die zijn nog hebben?

Kapitalisme ontstaat niet doordat mensen hebberiger zijn. Kapitalisme is een systeem waarbij iedereen mag genieten van de vruchten van zijn werk maar ook moet betalen voor zijn verantwoordelijkheden en verliezen.

Je persoonlijk geluk is altijd de verantwoordelijkheid geweest van de persoon. En uiteraard is materiële rijkdom niet gelijk aan persoonlijke geluk. Maar het is een stuk makkelijker te denken aan wat je gelukkig maakt als de rustig op een industrieel gefabriceerde bank zit terwijl je wasmachine en afwasmachine het huishoudelijke werk voor je doet, de CV het huis warm houdt, de elektrische lampen het huis verlicht en de koffers al gepakt zijn voor een last-minute vlucht van morgen naar de Mediterrane zee.

@21 "Of bedoel je dat je graag ziet dat mensen arm zijn en geestelijke rijkdom de enige rijkdom is die zijn nog hebben? "
Nee natuurlijk niet. Al te vaak zie je echter dat rijkdom mensen niet gelukkiger of beter maakt.
Geld maakt niet gelukkig, maar als je er genoeg van hebt is het wel een zorg minder.

Als ik je bijdragen lees geloof je echt dat die theorie van Friedman werkt. Dat zal het waarschijnlijk ook wel als aan alle voorwaarden wordt voldaan.
Bijvoorbeeld een overheid die zich beperkt tot het hoogst noodzakelijke.
Ruimtelijke ordening, milieubeheer en dergelijke werken als blokkades in die theorie. Ik denk dat we niet zonder planning kunnen tenzij men een de ellende die het gebrek aan planning voor lief nemen.
Ga eens in Cairo kijken of Palermo, en je ziet waar een gebrek aan planning toe leidt.

Friedman was tegen vakbonden en tegen de overheid. Het is dan ook niet verbazingwekkend dat Friedman in die tijd vooral werd omarmd door Thatcher en Reagan. Twee conservatieve politici onder wiens bewind de kloof tussen arm en rijk flink groter werd. Een tijd waarin de economische groei misschien wel erg toenam, maar de opbrengst vooral in zakken verdween bij enkelen.

@22 Het verschil tussen arm en rijk blijft altijd als argument worden gebruikt tegen economische vooruitgang. Dit komt door een antal foutieve aannames:

Ten eerste zegt de het groter worden van het verschil tussen arm en rijk niets over de absolute rijkdom van de armen. Er wordt gedacht dat de rijken rijker zijn geworden door de rijkdom af te nemen van de armen. In tegendeel, de beste manier om rijk te worden is om zo veel mogelijk producten / diensten zo goedkoop mogelijk te verkopen waardoor zo veel mogelijk mensen toegang hebben tot de materiële rijkdom. In kapitalisme is de vergaarde rijkdom uit vrije wil aan de entrepreneur gegeven omdat deze rijkdom terug verkocht.

Ten 2e zegt het verschil tussen arm en rijk niet wie er rijk is en wie er arm is en wie er rijk en arm WAS en wie er rijk of arm is GEWORDEN. Een entrepreneur uit de arme groep die heel rijk wordt door de verkoop van door de consument gevraagde goederen kan in de statistieken het verschil tussen arm en rijk doen toenemen terwijl in werkelijk en arm iemand rijk is geworden.

Ten 3e handel houdt in dat 2 partijen vrijwillig overeenkomen tot de uitwisseling goederen, geld of diensten. In deze transactie hebben bijde partijen gekregen wat zij wilden hebben en zijn zij allebij dus rijker geworden. Als de ene partij rijk wordt betekent het niet dat zij dit van de andere partij hebben afgenomen. Het is een van Karl Marx's grootste denkfouten dat de rijkdom van de een ertoe leid dat een ander deze rijdom niet heeft. Economsiche activiteit in een vrije markt leid tot de creatie van NIEUWE rijkdom voor iedereen.

De 4e is het niet kijken naar de acties en intenties van de mensen in de statistiek. Als de rijksten continue bezig zijn om geld te verdienen terwijl de armsten continue bezig zijn met vissen met een hengel... Is het dan niet logisch dat de rijkdom van de rijskte groep toeneemt en die van de armste groep afneemt?

Overigens zijn er wel degelijk taken voor de overheid. Onder andere milieu wat voornamelijk valt onder de categorie dat vrijwillige transacties tussen 2 personen niet een 3e persoon mag schaden. Bepaalde coördinatie in ruimtelijke ordening is ook zeker gewenst.

Wat je ziet in Palermo, Italie is dat de overheid erg goed is in andere zaken (inkomens herdistributie, etc.) dan die zaken die belangrijk zijn (milieu, ruimtelijke ordening, rechtspraak, etc). Misschien is dat wel een goede reden om je als overheid eerst te concentreren op de basis.