Ik durf te stellen dat de helft van de Fontys leerlingen in Tilburg niet beroepsmatig aan de bak zal komen.De reden is dat het er veel te veel zijn.Dat de scholen er zelf positiever over zijn ,kan ik me wel voorstellen.Ook op de universiteiten lopen teveel studenten rond waar geen baan voor zal zijn in de beroepsgroep waar hij/zij voor studeert.Voor de technische beroepen zullen er tekort aan mensen komen.Maar ja, maak de jongelui is wijs dat er op de eerste plaats geld verdient moet worden voordat je een duur telefoon abonnement kunt afsluiten en dat niet iedereen heel de dag achter een computer kan gaan zitten.

Afschaffen die opleiding, die arme kinderen vergooien hun toekomst aan zo'n flut opleiding. Als je muziek wilt maken dan die je dat maar in je eigen tijd en niet in tijdens een gesubsidieerde opleiding. Ga een echt vak leren, zodat je kunt bijdragen aan de maatschappij!

Ik voorspel voor hoogstens 5% een volwaardig bestaan in de popmuziek. Idem voor jazzstudenten die dan ook nog noodgedwongen de plekken v, popmuzikanten gaan innemen, hetgeen makkelijk kan omdat ze beter zijn.
Het zijn de opleidingsinstituten die de studenten niet eerlijk voorlichten over hun kansen bij een middelmatig talent.

@2 Wat versta je onder een "echt" vak....?

@5 dat weet je zelf ook wel.

nummer 2 blikt vooruit op de arbeidsmarkt. er zal weinig vraag zijn naar pop-rock muzikanten want de markt in nl is hiervoor te klein.

Brandende kwestie: rockacademies

De Eramus Universiteit, de Thorbecke Academie, het Prins Claus Conservatorium: onderwijsinstellingen die eer bewijzen aan hun naamgevers, grote geesten wiens levens handel en wandel ons ten voorbeeld stellen. Of het nu een humanistische bijdrage aan het denken over beschaving, het ontwerpen van de grondwet of een grote inzet voor het landsbelang betreft, de maatschappelijke betekenis moge de studenten ter inspiratie dienen terwijl zij toewerken naar een diploma met eenzelfde waarde.
Ons land kent sinds enige jaren de Herman Brood Academie, een rockacademie op mbo-niveau. Wanneer we levensstijl en verdiensten van onze eigen rock-’n-roll junkie beschouwen dan rijst de vraag of deze gelijksoortige bewonderenswaardige pogingen om de Nederlandse samenleving naar een hoger peil te trekken weerspiegelen. Wat zijn de beweegredenen die het toekennen van zijn naam aan een heuse academie rechtvaardigen?
Is het de muziek of de kunst, dat een net zo vernieuwend karakter heeft dat zij de vergelijking met, laten we zeggen Rietveld doorstaan? Moet het overvloedige drugsgebruik en prostitutiebezoek de leerlingen een toonbeeld van een nastrevenswaardige levenswijze zijn? Of is het de levenswijze die zich laat typeren als rebelerend, antiautoritair en je eigen ding doen, kernthema’s van rock-’n-roll?
Sinds de oprichting van de rockacademie in Tilburg in 1999 kent het Nederlandse onderwijslandschap verschillende opleidingen op hbo-niveau en later op mbo-niveau waar leerlingen moeten worden opgeleid tot popmuzikant. Gezien het succes in termen van leerlingaantallen hebben deze rockacademies een grote aantrekkingskracht op jonge mensen. In het geval van Herman Brood Academie zal de merknaam daar ongetwijfeld aan hebben bijgedragen; veel aantrekkelijker om daar je schooltijd door te brengen dan aan de …. nou ja, genoeg andere opleidingen met minder spannende namen. Hoe kan het dat het aantal dergelijke opleidingen in korte tijd zo sterk is toegenomen? Waar worden de pupillen precies voor opgeleid? Hoe zit het met de te verwachten werkgelegenheid? Legitieme en actuele vragen om te stellen in een land dat een kenniseconomie wil zijn en daarin afhankelijk is van kwalitatief hoogwaardig onderwijs, in een tijd waarin de concurrentie in de (internationale) arbeidsmarkt toeneemt.

Het economisch fenomeen ‘varkenscyclus’ kan worden uitgelegd aan de hand van de schommelingen in vraag en aanbod van afgestudeerde studenten van een opleiding. Wanneer de vraag uit het werkveld toeneemt, dan gaan mensen een op dit werkveld afgestemde opleiding volgen om zo baangarantie te vergroten. En andersom, door het toenemende aanbod van werknemers in een sector, raakt de markt oververzadigd, de vraag naar geschoold personeel neemt af en vervolgens ook het aantal inschrijvingen voor de opleiding in kwestie.
Een theoretisch verhaal natuurlijk, bij opleiding- en beroepskeuze spelen ook andere, meer menselijke motieven een rol die vaak de doorslag geven. Zo’n fundamentele levenskeuze kan niet worden gemaakt op basis van marktvraag alleen. Dit neemt niet weg dat de vraag naar personeel met een bepaald diploma afkomstig is uit het werkveld, de markt, de samenleving en van invloed is op het aantal opleidingen en het aantal inschrijvingen. Is die vraag naar popmuzikanten en popcultuur de afgelopen tien jaar zo explosief toegenomen dat de groei van het aantal opleidingen hiermee evenredig is? Of zijn er andere omstandigheden en motieven die deze groei kunnen verklaren?
In het tweede weekend van het jaar vindt in Groningen de muziekconferentie Eurosonic/Noorderslag plaats: professionals en vertegenwoordigers uit de Nederlandse muziekindustrie ontmoeten elkaar en wonen forumdiscussies bij om op de hoogte te blijven van ontwikkelingen in dit werkveld. Naar aanleiding van het tienjarig bestaan van de rockacademie in Tilburg, stond in 2010 een van deze discussiebijeenkomsten in het teken van rockacademies. Leden van het panel, vertegenwoordigers van meerdere pop- en rockopleidingen waaronder de Herman Brood Academie, wisselden met elkaar van gedachten. De discussieleider stelde vragen over het niveau van de studenten, succesverhalen en dergelijke voor de hand liggende onderwerpen. De vraag over de omstandigheden, de vraag uit de samenleving, waar de output van de opleidingen aan tegemoet komt, werd hier niet gesteld.
De rockacademies hebben wel kritiek ontvangen, ook uit het werkveld. Er werden kanttekeningen bij het nut van de opleidingen geplaatst, maar niet bij het maatschappelijk nut. ‘Popmuziek is rauw en puur en dat kun je niet leren’, ‘wanneer je ervoor naar school moet, is het niet meer authentiek’, dit soort reacties vielen de kersverse opleidingen ten deel. Zij hangen meer samen met het mythisch romantische beeld dat aan pop en popindustrie kleeft dan dat zij blijk geven van een nuchter besef van hetgeen de aspirant popmuzikant te wachten staat. De kritische vraag over de relatie tussen maatschappelijk vraag naar aan popcultuur gerelateerde producten en het aantal opleidingen die makers daarvan opleidt, werd hier niet gesteld.

De vraag werd wel gesteld, maar was niet afkomstig uit de muziekindustrie en werd daar ook niet of slechts door weinigen gehoord. We horen de stem van vereniging Beter Onderwijs Nederland. Zonder hier de zorgwekkende situatie in het onderwijs, het mbo en hbo in het bijzonder, te behandelen, was deze toenemende zorg aanleiding om BON in het leven te roepen. Bevlogen docenten, afkomstig uit verschillende onderwijstypen, signaleerden wat veel docenten en ouders al lange tijd signaleerden en ondernamen actie om dit vanuit georganiseerde vorm op de politieke aandacht te plaatsen. De verontrusting en aandacht gaat uit naar het niveau van het onderwijs, inhoud van onderwijsprogramma’s, alternatieve, maar inefficiënte lesmethoden en ook naar het bestaan van nieuwe, mediagerelateerde, sexy klinkende opleidingen zoals de rockacademies.
Onlangs heeft de vereniging het Deltaplan Onderwijs gepubliceerd. Naast een heldere opsomming van verbeterpunten voor het Nederlands onderwijs wordt ingegaan op het bestaan van deze nieuwe opleidingen. In contrast met maatschappelijke vraag en noodzaak wordt een andere, wellicht meer verklarende factor voor de groei van het aantal rockacademies gegeven: geld.
Door een terugtredende overheid (denk aan ‘het afschudden van de ideologische veren’ van de paarse kabinetten) hebben mbo’s en hogescholen veel vrijheid in de keuze van opleidingen die zij aanbieden, onderwijsvormen die zij hanteren en aantal studenten dat wordt toegelaten. Financiering vindt plaats op basis van studentenaantallen en er volgt een tweede geldelijke beloning wanneer een student afstudeert. Deze financieringsvorm heeft een perverterende werking, zoals BON het formuleert, het loont zich immers om zoveel mogelijke studenten te rekruteren om ze vervolgens binnen de voor opleiding geldende duur gediplomeerd het pand te doen verlaten. Door de werking van dit bizarre financieringssysteem krijgt een normaal functionerende onderwijsmarkt, waarin de overheid erop toeziet dat het aantal verschillende typen instellingen en de omvang van in- en uitstroom van studenten in ieder geval enigszins kan worden verantwoord op basis van een aantoonbare behoefte uit de samenleving, een heel ander karakter.
Een fundamenteel verschil is dat de leerling behalve een te vormen individu, die zich onder de bezieling van inhoudelijk deskundige docenten kennis en kunde waar een feitelijk bestaand werkveld om vraagt heeft eigen te maken, nu ook een klant is. En klanten zijn er genoeg. Populaire cultuur spreekt tot de verbeelding, ook het werken in de bijbehorende industrie heeft een aantrekkingskracht. Steeds meer jongeren zijn op enigerlei wijze actief op het gebied van populaire muziek en muziekproductie, ze willen naast consument ook producent zijn. De een is professioneler en heeft concretere plannen dan de ander. Door dit grote aantal adolescenten die op dit gebied iets willen en nodig (denken te) hebben, is er sprake van een markt. Een markt voor fame, fortune en glory, apparatuur, instrumenten, thuisstudio’s, zakelijk advies … en ook het onderwijs heeft deze markt ontdekt. Dus wie verdient er geld: de afgestudeerde popartiest met het verkopen van zijn popproduct of de organisaties die producten en diensten aanbieden die deze popproducent in staat zouden kunnen stellen om die ambitie te bereiken?
Tegen betaling van vier jaar collegegeld mag de student zich verheugen in een uitdagende en inspirerende studietijd waarin volop de gelegenheid tot experimenteren en ontwikkeling wordt geboden. Een studietijd behoort tenslotte de tijd van je leven te zijn; doorgebracht op een rockacademie is zij dat ongetwijfeld. Maar na deze voor de voorbereiding op het werkzame en latere leven meest kostbare jaren, wacht een koude douche: waar vind ik een baan?
Natuurlijk, het vak van muzikant en kunstenaar is altijd moeilijk geweest. Ook een conservatoriumstudent is zich hiervan bewust alvorens aan de opleiding te beginnen, maar hij verschilt in beroepsmogelijkheden van zijn collega van de rockacademie. Na afronding van het conservatorium wordt een instrument in alle facetten beheerst en kan en mag de afgestudeerde in ieder geval als docerend musicus lesgeven. Het sluit misschien niet helemaal aan bij de droom die heeft aangezet tot het volgen van de opleiding, maar wanneer er even geen schnabbels zijn, is er altijd een ambacht waar hij op terug kan vallen. Hij komt ook weleens een vacature tegen waarin feitelijk wordt gevraagd naar het conservatoriumdiploma. ‘Gezocht: popartiest’, misschien bij de bekende talentenjachten, waar de rockacademiestudent overigens de grootste minachting voor heeft, maar bij de personeeladvertenties zie je ze niet.
Welk perspectief heeft een gediplomeerd popartiest? Het rapport ‘Pop, wat levert het op?’, geeft inzicht in het inkomensniveau van muzikanten in de popindustrie. De gemiddelde popartiest heeft een inkomen van rond de 6000 euro, ver onder het niveau van een modaal inkomen en verre van toereikend om een bestaan mee op te bouwen, laat staan een gezin van te onderhouden om maar eens iets te noemen. Aan dat laatste denken de leerlingen waarschijnlijk niet, want ‘dat is niet rock-’n-roll’. De waarschuwende woorden uit het Deltaplan Onderwijs dat studenten een toekomst staat te wachten van uitkering naar klusje en weer terug, zouden gezien het te verwachten inkomen en toekomstperspectief, weleens de spijker op zijn kop kunnen slaan.

Een ander aandachtspunt betreft de waarde van het diploma, welke kennis en vaardigheden, welke competenties garanderen het diploma van een rockacademie? De meeste opleidingen geven aan dat de nadruk niet primair ligt op instrumentbeheersing, maar op de ontwikkeling en het vermarkten van een (vernieuwend) popproduct. Er is aandacht voor cultureel ondernemerschap en de daarbij behorende vaardigheden. Het is goed dat hier aandacht aan wordt besteed, het helpt de toekomstige beroepsbeoefenaar bij het vormen van een reëel perspectief op zijn werkveld. Het noodzaakt hem om buiten de kaders van contentproductie alleen te kijken. De popmuzikanten in opleiding staan er alleen niet altijd voor open, het ondernemerschap vertegenwoordigt niet hetgeen hen naar de rockopleiding heeft doen gaan. Ondernemerschap en kunstproductie gaan in hun perceptie vaak moeilijk samen. Voor menig popmuzikant zit er op zijn minst een verdacht smaakje aan alles wat met zakelijkheid te maken heeft.
Omdat op instrumentbeheersing niet de focus ligt, lesgeven geen plaats heeft in het onderwijsprogramma en aandacht voor ondernemerschap op weerstand stuit en bovendien niet heel diep op inhoud ingaat, kan de afgestudeerde student tussen wal en schip komen. Het risico bestaat dat hij nergens in is gespecialiseerd en eigenlijk net niks kan. Het vak waar de opleidingen feitelijk voor opleiden is wellicht niet helder gedefinieerd. Het zou interessant zijn om lesmethoden, onderwijsprogramma, toetsing, hun inhoud, de docent-ontwikkelaars en de mate waarin deze door leerlingen worden gewaardeerd eens kritisch, betrouwbaar en valide onder de loep te nemen, maar dit terzijde.
Waar het om gaat: wanneer er aandacht is voor ondernemerschap, dan moet er ook iets zijn om mee en een markt zijn om in te ondernemen. De academies hebben hun trofeeën. Krezip heeft het jarenlang goed gedaan, hoewel het de vraag is in hoeverre de kortstondige aanwezigheid van de bandleden op de rockacademie in Tilburg, van invloed is geweest op het succes. Na een actieve lobby van haar docenten van de Academie voor Popcultuur in Leeuwarden is Elske DeWall gecontracteerd bij Universal. Verder zijn er genoeg jonge, actieve ondernemers onder de studenten en afgestudeerden te vinden die op lucratieve wijze in interessantheid variërende popconcepten succesvol wegzetten tegen in het geheel niet onaardige verdiensten.
Deze wapenfeiten doen het vervolgens goed bij het aantrekken van nieuwe cohorten. De academies geven aan dat het moeilijk is, dat je het zelf moet doen en op de website van een rockacademie wordt nota bene Bon Scott, de aan een alcoholvergiftiging overleden zanger van hardrockband AC/DC, geciteerd: ‘it’s a long way to the top if you wanna rock-’n-roll’. Er klinkt in door dat succes niet vanzelfsprekend is, dat je er hard voor moet werken en dat het doorzettingsvermogen vereist. Deze enigszins gereserveerde openhartigheid over de uitdagingen die de beroepspraktijk met zich meebrengt, heeft op potentiële studenten zo mogelijk eerder een wervend en enthousiasmerend dan een afremmend effect.

Is het dan één en al treurnis? Heeft het bestaan van rockacademies een ethisch bedenkelijk karakter en moeten ze dan maar worden opgeheven omdat het maatschappelijk belang ontbreekt? In het geheel niet. Populaire cultuur en haar muzikale verschijningsvormen zijn dominant aanwezig in het wereldwijde culturele klimaat en hebben een stempel gedrukt op de ontwikkeling van de samenleving en zullen dat blijven doen. Dit verdedigt het bestaan van een onderwijsinstituut dat deze traditie conserveert, studenten er kritisch op laat reflecteren en (productie van) populaire muziek vanuit verschillende invalshoeken belicht.
Het grote aantal leerlingen dat zich tot de popcultuurindustrie voelt aangetrokken is verklaarbaar, maar geen reden om hen allemaal middels het volgen van pop- en rockonderwijs voor te bereiden op een onzeker werkveld dat oververzadigd dreigt te worden. Een beperkt aantal rockopleidingen dat met een numerus fixus haar studenten selecteert zou wijzen op verantwoordelijk, het nuanceren van de waarde van popcultuur en van het erkennen van de problematiek in het vak en het werkveld.
De productie van popproducten is wel degelijk een professie dat een veelheid aan competenties vereist. Deze moeten aan orde komen in een verantwoorde vorm van beroepsonderwijs met een representatief curriculum wil de gediplomeerde hier aantoonbaar over beschikken, vrijblijvendheid is uit den boze.
Nu de introductie van meer marktwerking in het onderwijs tot merkwaardige excessen heeft geleid is het een goed idee van de onderwijsraad om voor beroepsopleidingen, net als in het middelbaar onderwijs, landelijk normen voor examens en diploma’s in het leven te roepen. De normen en de inhoud van vakken en daardoor de waarde van een diploma zijn nu vaak onduidelijk voor studenten, docenten en werkveld.
Net als de klassieke en jazztraditie mag populaire muziek zich inmiddels verheugen in belangstelling uit de academische wereld. Musicologen, (cultuur)sociologen en muziekhistorici plaatsen popmuziek en de muziekindustrie kritisch in een waarheidsgetrouw historisch perspectief. Het dient een plaats te hebben in het curriculum van rockacademies (en aanverwante opleidingen) om deze ideeën, die onder meer verhelderend de romantische rockmythen in juiste proporties plaatsen, door te laten dringen tot het bewustzijn van de maker van popcultuur. Al was het alleen al om het zich herhalende karakter van popmuziek aan de kaak te stellen en om plaats te maken voor vernieuwende, innovatieve, duurzame en bij voorkeur meer verheffende popmuziek.
De vraag of de samenleving, tenslotte het resultaat van een beschavingsproces van eeuwen, zit te wachten op een kunstvorm die de karikaturale waarden sex, drugs en rock-’n-roll onvermoeid verheerlijkt en idealiseert in een tijd waarin kunstvormen die meer verband houden met deze civilisatie onder druk staan, noodzaakt tot het herdefiniëren van popcultuur en het onderwerpen van haar vruchten aan een heel andere vraag: wat voegt het toe?