De warmte zit tijdelijk in zee. Komt het ook weer uit. Is bepaald niet ongekend, dit soort tijdelijke remmen van tot tien jaren duur op de opwarming van de atmosfeer alleen.
Hangt samen met perioden van overwegend La Niña-condities.

http://bit.ly/seJPvh
http://bit.ly/uLotdb

#2, exact. Met tekst: http://www.skepticalscience.com/best-summary.html .

Beste Hans, vier vragen:

1) Hoeveel graden stijgt de temperatuur door de extra forcing van 20 ppm extra CO2?
2) Hoeveel graden is de interjaarlijkse variatie door natuurlijke oorzaken zoals ENSO, zonneactiviteit enz?
3) Wat is de signaal/ruis verhouding tussen bovenstaande, over de korte tijdspanne van 118 maanden?
4) Beweert de wetenschap dat de temperatuur uniform over zulke korte tijdspannes moet stijgen als CO2 stijgt?
5) Waarom kies je ervoor de Hadley (HadCRUT) temperatuur reeks te gebruiken? Waarom niet een temperatuur reeks die wel de hele aarde beslaat?

Oh, het zijn vijf vragen geworden, excuus :-)

@1 + 3 cRRKampen: dat verhaal is mij bekend. Maar er zit één zwak punt inhet verhaal: misschien is de opwarming tussen 1975 en 2000 veroorzaakt doordat de warmte uit de oceaan naar de atmosfeer is overgedragen.
Het is niet duidelijk waarom de warmte in de afgelopen 10 jaar de oceaan ingaat en in de jaren daarvoor niet. CO2 is waarschijnlijk niet de oorzaak van die omslag.
La Nina-condities zijn van alle tijden. Er is ook geen verband tussen het aantal La Nina-jaren en de CO2-concentratie.
Maar het is heel goed nieuws dat de opwarming (al dan niet tijdelijk) gestopt is.

#6, "Het is niet duidelijk waarom de warmte in de afgelopen 10 jaar de oceaan ingaat en in de jaren daarvoor niet."

Dat is tegenwoordig aardig duidelijk aan het worden. Het gebeurde trouwens heel markant ook in de jaren '60, begin '70. Verband met geprolongeerde La Niña perioden (omgekeerd stapt de atmosferische opwarming flink omhoog tijdens Niño, denk aan 1998).

Zie ook de plaatjes in #2 en merk de wel degelijk voortdurende opwarming op. Zelfs in de HadCrureeks is die al op een periodetje van slechts de afgelopen 17 jaar nog significant ook: http://www.bbc.co.uk/news/science-environment-1... .

@4 ontspan:
1- volgens de metingen stijgt de temperatuur helemaal niet. Dat komt wellicht doordat die extra forcing gecompenseerd wordt door negatieve feedbacks

2. dat kun je zien in de grafiek: in de afgelopen 10 jaar ca. 0,2 graden
http://cassandraclub.files.wordpress.com/2011/1...

3. dat ligt aan je definitie van signaal en ruis. Is er wel een signaal?

4. De prognoses van het IPCC zijn: bij een stijging van de CO2 concentratie tot 560 ppm hoort een temperatuurstijging van 2 graden. Dat betekent dat een toename van 20 ppm CO2 ongeveer overeen moet komen met 0,2 graden.
Maar is die prognoses van het IPCC gebaseerd op wetenschap?
Niet alle wetenschappers onderschrijven de prognoses van het IPCC. Steeds meer sceptische wetenschappers denken dat de gevoeligheid van het klimaat voor CO2 lager is dan het IPCC veronderstelt

5. Waarom niet? Is die temperatuurreeks onbetrouwbaar of niet representatief?

@6 "Maar het is heel goed nieuws dat de opwarming (al dan niet tijdelijk) gestopt is."
Dit is een statistische uitspraak en vereist een statistische onderbouwing. Kun je met zekerheid zeggen dat "de opwarming gestopt is"?

Nee, dat kun je niet, want daarvoor bevat de data teveel ruis en is je tijdspanne van 118 maanden te kort. De lineaire trend in jou tweede grafiek is dan ook bij lange na niet statistisch significant.

Het spijt me dit te moeten zeggen maar alleen iemand die geen verstand heeft van statistiek doet uitspraken zoals jij die doet. Ik had gehoopt dat mijn vijf vragen uit #4 je aan het denken zou zetten, kennelijk is dat niet gelukt. Maar misschien dat je fout duidelijker wordt als je de volgende post aandachtig leest: http://tamino.wordpress.com/2011/10/30/judith-c...

Als je daarna nog vragen hebt, stel ze gerust. Ik hoop je te kunnen helpen begrijpen dat 118 maanden aan temperatuur data niks zegt over het al dan niet stoppen van de opwarming.

@8 Toen ik #9 poste had ik #8 nog niet gezien. Ik zie dat mijn vragen je wel aan het denken zet. Dus nogmaals: lees het artikel dat ik in #9 link aandachtig door en als het goed is wordt je duidelijk wat er mis is met je analyze.

@7: het is niet duidelijk wat de omslag veroorzaakt tussen periodes, waarin La Nina overheerst en de warmte in de oceaan blijft en El Nino-periodes waarin de warmte juist wel overgedragen wordt uit de oceaan naar de atmosfeer.

Tijdens een El Nino-periode is de atmosfeer duidelijk warmer en straalt er meer warmte weg naar het heelal. Eigenlijk verliest de aarde tijdens El Nino-periodes meer warmte en stijgt de warmte-inhoud tijdens periodes waarin La Nina de overhand heeft.
Dat is een schijnbare tegenstelling met de gemeten temperatuur in de atmosfeer. Tijdens El Nino (1998, 2010) is de Aarde juist aan het afkoelen.

Maar wat veroorzaakt die periodiciteit? En heeft de mens daar een significante invloed op?

@10 ontspan: elkaar aan het denken zetten is het doel van discussie.

Je hebt gelijk: de trendlijn in de tweede grafiek is niet significant. Er is in mijn ogen geen sprake van afkoeling... maar ook niet van opwarming.

We komen er waarschijnlijk niet uit waarom een meetreeks van 118 maanden niet significant is en een meetreeks van 240 maanden (20 jaar) wel significant.
Maar we zetten elkaar aan het en wisselen op een normale toon van gedachten.

He he eindelijk een 'normale' discussie zonder weer allerlei dom geblaat wat totaal niet in gaat op de inhoud van het artikel. Ik zal het met interesse volgen :)

@12 "We komen er waarschijnlijk niet uit waarom een meetreeks van 118 maanden niet significant is en een meetreeks van 240 maanden (20 jaar) wel significant."
Misschien niet en dat is jammer maar toch doe ik nog een poging met een analogie.

Mensen zijn 's ochtends langer dan 's avonds, zo ook kinderen. Als ik elke 5 minuten de lengte van een kind meet dan zal ik korte periodes zien van krimp en periodes van zeer snelle groei in de orde van een centimeter. Zeggen die periodes iets over de lange termijn trend in de groei van een kind? Nee, het kind groeit wel, maar met minder dan een mm per dag. Kijk je naar de trend van een week dan kun je niet zeggen of het kind groeit of niet, de ruis is groter dan het signaal.

Maar over een paar jaar gezien zal duidelijk worden dat het kind structureel groeit. De korte periodes van stilstand, extreme groei en zelfs krimp die veel groter is (in de orde van een centimer) verbergen kennelijk de kleine dagelijkse groei van minder dan een mm. Kennelijk zijn het niet die korte periodes die je iets vertellen over de groei van het kind, maar doet alleen de lange termijn trend dat. Als je meetperiode maar lang genoeg is dan vallen de dagelijkse schommelingen -die veel groter zijn dan de structurele trend- tegen elkaar weg en blijft de echte trend over.

Helder toch?

Hetzelfde is het geval met de opwarming door CO2. Er zijn allerlei grote natuurlijke variaties die op korte termijn de kleine structurele toename van de CO2 forcing overheersen waardoor je gedwongen bent om naar lange termijnen te kijken als je iets zinnigs wilt zeggen over de opwarming door CO2.

Dus: analyzes die zich baseren op korte tijdsbestekken beperken zich vrijwel volledig tot de willekeurige natuurlijke variatie, de schommelingen of ruis op de lange termijn trend en zeggen 0,0 over de opwarming door CO2.

Overigens, voor de duidelijkheid, iemand die beweert dat de sterk stijgende lineaire trend tussen 2008 en 2010 of (1990 en 1998) een bewijs is van extreme global warming maakt net zo goed dezelfde fout als iemand die beweert dat 2001 tot 2011 beweert dat global warming gestop is.

Hans, ik zou je graag willen vragen iets uit te rekenen voor mij. Als een soort van oefening om iets aan je duidelijk te maken.

In je tweede grafiek (de HadCRUT temperatuur) heb je de best fit lineaire trend laten berekenen voor de periode 2001-2011 door je spreadsheet. Die lineaire trend heeft een bepaalde onzekerheid die voort komt uit de spreiding (ruis) van je brondata.

Bepaal nu eens deze onzekerheid door de standaardfout van de trend te berekenen en doe het daarna nog een keer met een veel langere periode en/of een veel kortere periode.

Ik zou het waarderen als je de waarde van de lineaire trend inclusief de standaardfout voor je tweede grafiek zou posten, tezamen met een korte bespreking wat het volgens jouw betekend voor de stelling "global warming is gestopt".

De uitkomst van deze oefening zal je hopelijk veel leren over de significantie van trends van data met veel ruis over korte en lange periodes. Normaal gesproken worden lineaire trends namelijk beschreven als: "vector +/- standaardfout" en dat is niet voor niets.

@14 ontspan: de vergelijking met een groeiend kind gaat natuurlijk niet op. Je kunt het klimaat net zo goed vergelijken met iemand van 65. Die wordt elke dag misschien wel iets langer, maar na een aantal jaar blijkt zo iemand toch te krimpen.

@16: in de 2e grafiek staat het 12 maands voortschrijdend gemiddelde. Ik kies vaak voor zo'n voortschrijdend gemiddelde om seizoenschommelingen te onderdrukken.
in het 12 mnds gemiddelde zie je nog duideljk de El Nino, La Nina schommelingen. Bij een 36 maands gemiddelde verdwijnt die schommeling ook grotendeels.
Ik kies ervoor om geen trend te berekenen: als er een trend is, dan blijkt die wel uit het voortschrijdend gemiddelde.

Bij de tweede grafiek staat de lineaire trend en de standaard-fout (R-kwadraat bedoel je toch?) Ik benadruk nogmaals dat die trendlijn niet relevant is.
Maar uit de spreiding van de punten in de tweede grafiek volgt dat de correlatie tussen CO2 en temperatuur zeer onduidelijk is.
Je bent van harte welkom om op mijn blog verder te discussieren.

Waarom wil je zo graag dat mijn conclusie (de opwarming pauzeert al 10 jaar) voorbarig is of onjuist? Wat is je motivatie om de metingen of de grafieken in ywijfel te trekken?

@16: linkje naar de tweede grafiek - http://cassandraclub.files.wordpress.com/2011/1...

@Hans: nog wat optimistisch nieuws. De VS kan voor het grootste deel in haar stroombehoefte voorzien door oude oliebronnen te hergebruiken. http://www.visionair.nl/ideeen/wereld/nieuwste-...
het probleem in de wereld is peak fantasy, energie is er genoeg.

#19, alleen is dat wel een heel ander onderwerp.

@17 Kom op Hans, nog even doorzetten! Hoe kom je erachter dat iemand van 65 krimpt, door een korte periode te meten of een lange?

"Bij een 36 maands gemiddelde verdwijnt die schommeling ook grotendeels."
En de 11-jarige zonnecyclus? En schommelingen in AMO/PDO e.d.? En andere forcings zoals luchtvervuiling en albedo verandering e.d.? Allemaal ruis die gesuperponeerd is op de lange termijn trend en deze maskeert.

Ook die filter je er grotendeels uit als je maar een lange periode neemt i.p.v. een magere 118 maanden.

"Maar uit de spreiding van de punten in de tweede grafiek volgt dat de correlatie tussen CO2 en temperatuur zeer onduidelijk is."
Nu niet ophouden, nog even doordenken! Wat volgt hieruit voor je keuze van de periode lengte? Dat deze te kort is om iets over de CO2 invloed te kunnen zeggen, precies wat ik je probeer duidelijk te maken.

Nog een leuke vraag: wat gebeurt er met die trendlijn als je 2000 als begin datum neemt i.p.v. 2001? En wat zegt dat over de zekerheid van die trendlijn? Wat gebeurt er als je een andere temperatuur reeks pakt? UAH, NCDC, GISS, RSS, BEST? Hoe veel vertrouwen heb je dan nog in de veronderstelde vlakheid? Geintresseerden kunnen hier spelen met die ideeen: http://www.woodfortrees.org/plot/hadcrut3vgl/fr...

"Waarom wil je zo graag dat mijn conclusie (de opwarming pauzeert al 10 jaar) voorbarig is of onjuist?"
Beste Hans, ik wil alleen dat je een statistisch argumement beargumenteerd op correcte statistische interpretaties en niet op basis van onkunde. Ja sorry dat ik het zo moet zeggen, maar jij snapt duidelijk niet wat statistische significantie betekend.

Aan de ene kant ben je het met me eens dat de cijfers (de R-kwadraat) je vertellen dat de vlakheid van de temperatuur niet echt is. En vervolgens concludeer je keihard dat de vlakheid bewijst dat de opwarming pauzeert. Zie je zelf niet in hoe bizar dit over komt?

Die R-kwadraat vertelt jou dat je negatieve trend in werkelijkheid ook een sterk prositieve trend kan zijn omdat een erg lage R-kwdraat van 0.037 aangeeft dat de kans dat die vector correct is heel veel minder dan 10% is. Sterker nog, die R-kwadraat vertelt jou dat bij lange na niet uit te sluiten valt dat de lange termijn trend nog gewoon bestaat in de data. Alleen, het probleem is: je luistert niet.

Asjeblieft, verdiep je eens grondig in statistische analyzes voordat je ooit weer eens een tijdserie analyze publiceert. Probeer te begrijpen wat figuur 6 en 7 in dit artikel betekenen voor claims als "de opwarming pauzeert al 10 jaar": http://tamino.wordpress.com/2011/10/30/judith-c...

"Wat is je motivatie om de metingen of de grafieken in ywijfel te trekken?"
Ik kan de vraag ook omdraaien: Wat is je motivatie om te weigeren in te zien dat jouw bewering niet ondersteund wordt door je eigen statistische analyze?

@21: We zijn het eens over het belang van R-kwadraat, ik zie nl. helemaal geen enkele trend in de puntenwolk. Die trendlijn zegt helemaal niets.

We verschillen uitsluitend van mening of die 118 meetpunten statistisch significant zijn.
We zouden over die periode ook alle afzonderlijke dagen kunnen plotten in een puntenwolk. Dan hebben we 30 keer zoveel meetpunten, maar in jouw ogen is dat aantal meetpunten nog altijd niet statisch significant.

Ik zal gewoon nog 12 maanden lang afwachten: ik voorspel je dat in november 2012 de temperatuur nog altijd lager zal zijn dan in 1998 en 2010. En jij zal dan nog altijd beweren dat die periode van 130 maanden te kort is.

De bottomline van mijn verhaal:
De klimaatmodellen van het IPCC voorspellen dat de temperatuur 0,2 graad moet stijgen als er 20 ppm extra CO2 bijkomt. Dat gebeurt niet en dus zijn de klimaatmodellen fout.

#22, het IPCC heeft geen klimaatmodellen.

@21 ontspan: soms zijn 118 meetpunten opeens wel statistisch significant.
Als ik de gemiddelde jaartemperatuur van de afgelopen 118 jaar plot tegen de gemiddelde CO2 concentratie in die jaren, dan zie je wel een trend en die vind je vast wel significant.
Het is kennelijk niet het aantal meetpunten dat de significantie bepaald, maar de tijdsperiode. Dat is merkwaardig.

@23 cRR Kampen: het IPCC maakt prognoses voor de temperatuur. Zij doet dat op basis van een bepaalde groep klimaatmodellen. Ik doel in reactie 22 op de klimaatmodellen, die het IPCC gebruikt voor haar prognoses.

Als dit het nivo van je bijdragen wordt, zullen we dan de discussie maar beëindigen?

#24, we doen rustig aan, één voor één.

Volgend puntje: de klimaatmodellen waar het IPCC zich op baseert, doen een tempstijging van 0.2° C verwachten per CO2-stijging van 20 ppm. Dat blijkt heel mooi te kloppen, tot nu toe, tenminste als je met IPCC bevindt dat 10-15% van de opwarming sinds 1901 (die totaal 0.8° C betreft) aan de afname van het zgd 'global dimming'-efffect ligt.

Natuurlijk rekenen we er niet op dat het stijgen van de CO2 en de wereldtemperatuur van de lucht precies gelijk opgaan. De warmteinhoud van het gehele systeem - lucht, water, land - doet dat uiteraard wel. Soms gaat er dus wat meer warmte de zee in, zoals de afgelopen 118 maanden het geval was, en zoals in de loop van de jaren zeventig het geval was. Het komt er ook weer uit en op dat moment zie je altijd een inhaalsprong: dan gaat de wereldtemp dus extra hard omhoog. U kunt voor november 2012 dus evengoed een verpletterend record verwachten, dik over alles van 1998 heen dus. Gewoon omdat er nu veel meer warmte in het klimaatsysteem zit dan toen.

@22 Je begrijpt kennelijk nog steeds de relatie tussen R-kwadraat en statistische significantie niet... Doe me een lol en zoek het eens op.

Die 118 punten zijn dus niet statistisch significant omdat de spreiding van de punten zo groot is.

Als je elke dag zou pakken i.p.v. maandwaarden dan is niet alleen het aantal punten groter maar je spreiding ook. Immers, de dagtemperaturen verschillen onderling meer dan de gemiddelde maand temperaturen. Je schiet er idd niks mee op.

Om de groei-analogie maar weer eens te gebruiken:
Als ik het kind nou elke minuut meet of elk uur, het maakt voor de detectie van de groei niet uit, die komt pas na meerdere weken tevoorschijn uit de trend. Vaker meten is dus geen garantie voor een snellere bepaling van een statistisch significante trend.

"ik voorspel je dat in november 2012 de temperatuur nog altijd lager zal zijn dan in 1998 en 2010."
Ik zou ook graag zo'n kristallen bol willen hebben.

"De klimaatmodellen van het IPCC voorspellen dat de temperatuur 0,2 graad moet stijgen als er 20 ppm extra CO2 bijkomt."
Jij doelt hier waarschijnlijk op het gemiddelde van een heleboel runs? Als dat zo is dan ben je helaas in de war.

Het gemiddelde kun je vergelijken met de hypothetische situatie waarin je een heleboel aardes hebt waarbij je telkens de CO2 in de atmosfeer controleert maar de overige factoren telkens andere beginwaardes geeft. Elke aarde is een model run. Al die parallelle aardes zouden heel verschillende resultaten geven over korte periodes (10-15 jaar) maar gemiddeld laten ze een continue stijging zien.

De individuele model runs laten (net als de individuele aardes) met gemak willekeurige perioden zien van 10-15 jaar waarin de temperatuur niet stijgt of zelfs daalt ondanks dat de CO2 stijgt over die periodes en ondanks dat de lange termijn trend stijgt. Dat heet, jawel, interne variatie.

Het middelen van de afzonderlijke model runs heeft als logisch gevolg dat de natuurlijke variatie verwijderd wordt en de onderliggende trend over blijft.

En nu komt Hans langs om ons even te vertellen dat het gemiddelde van een heleboel modelruns de natuurlijke variatie niet goed reproduceert en dat daardoor de modellen fout zijn. Eh, nee Hans, dat is juist het logische vervolg van het middelen.

Ik vind het jammer dat ik eigenlijk alleen maar kan constateren dat jij -helaas alweer- niet weet waar je het over hebt, maar desondanks schroom je niet om grote claims te uiten. Weet je toevallig wat het Dunning-Kruger effect is?

Tamino legt bovenstaande ook uit met voorbeeld grafiekjes erbij, ik hoop dat je er wat van opsteekt: http://tamino.wordpress.com/2011/11/20/tisdale-...

Hans, soms kom je op een punt waarop je jezelf moet afvragen: staat mijn overtuiging een beter begrip van de realiteit niet in de weg? Misschien is dit zo'n moment...denk er eens over na.

@24 Hulde, je maakt vooruitgang.

Inderdaad, zoals ik schreef (of duidelijk probeerde te maken) is niet het aantal meetpunten bepalend maar de signaal/ruis verhouding.

De trend van de afgelopen 100 jaar is zo overduidelijk aanwezig in de data dat deze met 118 punten zeer significant is, terwijl de maanddata veel meer punten nodig heeft voor een statistisch significante trendbepaling.

Als je dit goed tot je door laat dringen dan wordt er ineens heel veel van de afgelopen discussie duidelijk. Succes!

@1 Toename luchtvervuiling door China en India heeft weer een verkoelend effect. Dit is reeds door de wetenschappers bekend.

#28, ook een factor inderdaad. Geen grote voor het wereldgemiddelde dacht ik, een tiende of minder (dus orde van de ruis).
La Niña lijkt de belangrijkste modulator te zijn. Telt voor enkele tienden op jaar- of zelfs driejaarsbasis.
Vulkanen en zon niet veel aan veranderd verder.

@28 Phroneo
Op het noordpoolgebied juist een opwarmend effect. Die neergeslagen roetdeeltjes verlagen het albedo van het poolijs.Ook absorberen de roetdeeltjes in de lucht extra straling. Dat schijnt de meeste opwarming te veroorzaken.

@26: ik begrijp het: de 118 meetpunten laten dus geen significante correlatie zien tussen CO2 en de temperatuur.

Oh, maar dat is precies wat ik in mijn tekst beweer.
"Maar in die 118 maanden is er geen correlatie tussen de stijgende CO2-concentratie en de gemiddelde temperatuur."

Als het gemiddelde van de tientallen runs van klimaatmodellen een stijging van 0,2 graden per decennium laat zien, wat is dan de kans dat een individuele run de waargenomen, natuurlijke situatie (geen enkele opwarming) goed weergeeft.
Ik neem aan dat die kans erg klein is.

Als slechts een heel klein deel van de runs met klimaatmodellen de werkelijke situatie weergeeft is het dan geen tijd om de klimaatmodellen te herzien?
Ook dit kun je lezen in mijn tekst.

Ik schrijf echter geen enkel woord over een significante trend.
Ik concludeer dat de verwachte opwarming is uitgebleven. Die conclusie neem ik voor mijn rekening.

""ik voorspel je dat in november 2012 de temperatuur nog altijd lager zal zijn dan in 1998 en 2010."
Ik zou ook graag zo'n kristallen bol willen hebben."

Dat is pure wetenschap. La Nina en El Nino zijn tegenwoordig steeds beter te voorspellen. Gedurende de eerste helft van 2012 zal het zee-oppervlak in de Stille Oceaan koel blijven. Dat heeft gedurende geheel 2012 gevolgen voor de temperatuur van de atmosfeer.
Ik voorspelde in januari 2011 dat dit jaar koeler zal uitvallen dan 2010. Tot dusver krijg ik gelijk van Moeder Natuur.
http://cassandraclub.wordpress.com/2011/01/07/a...

In juli 2011 voorspelde ik dat de eerste helft van 2012 ook aan de koele kant zal worden.
http://cassandraclub.wordpress.com/2011/07/05/s...

En dat lijkt me goed nieuws voor iedereen die bang is voor de klimaatverandering.

Oh oh, Hans, je hebt een terugval. Wel bij de les blijven a.u.b.

"Maar in die 118 maanden is er geen correlatie tussen de stijgende CO2-concentratie en de gemiddelde temperatuur."
Geen serieus iemand die ooit zou beweren dat die correlatie er wel zou moeten zijn. Dat heb ik je nu net post na post duidelijk proberen te maken.

"Ik neem aan dat die kans erg klein is."
Je verschuift de doelpalen. Je schrijft eerst dat klimaatmodellen een constante stijging van de temperatuur bij stijgende CO2 voorspellen, dat is simpelweg niet zo.

"Als slechts een heel klein deel van de runs met klimaatmodellen de werkelijke situatie weergeeft is het dan geen tijd om de klimaatmodellen te herzien?"
Waarom? Er is geen wetenschapper die beweert dat klimaatmodellen precies de natuurlijke variaties over korte termijnen met de juiste begin en einddatum kunnen voorspellen. Het zijn klimaatmodellen, de resulaten moeten over een lange periode bekeken worden.

Verdiep je eens in de initialisatie van klimaatmodellen om erachter te komen waarom natuurlijke variatie moeilijk exact te simuleren valt maar de lange termijn wel.


"Ik voorspelde in januari 2011 dat dit jaar koeler zal uitvallen dan 2010."
Duh, hoe moeilijk is dat? 2010 was een El Nino jaar, het warmste jaar ooit, grote kans dat een La Nina jaar daar onder zal blijven, niet? Ik denk dat iedereen dat voorspeld zou hebben. Echt diep respect voor je ontzettend goede voorspelling.

"Dat is pure wetenschap"
De rillingen gaan me over de rug als jij zulke woorden in de mond neemt.
November 2012 is nog een jaar weg en de ENSO voorspellingen gaan maximaal 6 maanden vooruit. Er kan nog van alles gebeuren en de zonneactiviteit is dan ook hoger dan in 2010. Het is hoe dan ook in een kristallen bol kijken om te weten wat de temperatuur doet in November tegen die tijd.

Voor de duidelijkheid, op welke temperatuur reeks baseer je deze uitspraak? HadCRUT of GISS of ...? Ik hoop tegen die tijd nog eens samen met jou te kunnen reflecteren.

"En dat lijkt me goed nieuws voor iedereen die bang is voor de klimaatverandering."
Jammer dat je kennelijk niet *wilt* snappen dat een twee jaar durende La Nina nauwelijks iets met klimaatverandering van doen heeft.

@32: Ontspan: de ENSO-voorspellingen gaan maximaal 6 maanden vooruit.
Maar de temperatuur van de atmosfeer loopt 4 tot 6 maanden achter El Nino en La Nina aan. Dat betekent dat de huidige ENSO-voorspellingen al iets zeggen over de temperatuur tot eind 2012.
Het is dus niet zo moeilijk als het lijkt.

Ik baseer mijn uitspraken op de temperatuur-metingen van AMSU-meetapparatuur in de NOAA-15 -satelliet.
Je kunt die metingen van dag tot dag volgen op de AMSU-discover-website.
http://discover.itsc.uah.edu/amsutemps/
November 2011 is volgens die metingen tot nu toe een van de koudste novembermaanden van de afgelopen 10 jaar... terwijl de CO2-concentratie nog nooit zo hoog was als nu....

In de afgelopen 10 (of 12 of 13) jaar is de temperatuur niet hoger geworden dan in 1998. Dat is het goede nieuws.
We moeten nog even rustig afwachten tot de El Nino van 2013 (of 2014) en dan kunnen we zien of de temperaturen van 1998 worden overtroffen.

@33 "In de afgelopen 10 (of 12 of 13) jaar is de temperatuur niet hoger geworden dan in 1998. Dat is het goede nieuws."

Maak dat de kat wijs! NOAA website: http://www.noaanews.noaa.gov/stories2011/201101...

Het warmt op en wel versneld - geheel conform verwachting.

Ach, kweettbeter, ik ben de misrepresentatie zo ondertussen ook wel zat. Zie het maar zo: Het is één groot feest!

Zodra Hans wil aantonen dat het niet is opgewarmt neemt hij HadCRUT omdat die de snel opwarmende Noordpool niet meeneemt. Bovendien moet hij beginnen in 2001. Zodra hij 2000 of eerder als beginpunt kiest is de trendlijn positief.

Zodra Hans wil aantonen dat November koud is pakt hij UAH omdat de satellietmetingen overgevoelig zijn voor ENSO en het nu toevallig een La Nina situatie is.

Zodra Hans wil aantonen dat de laatste 10 jaar niet opgewarmd zijn laat hij de BEST dataset zonder trendlijn. Waarom zonder trendlijn? Omdat de trendlijn positief is. Ook hier weer, zodra je iets meer data meeneemt wordt de trendlijn direct een stuk positiever.

Zodra Hans wil aantonen dat 1998 het warmste jaar ooit is pakt hij UAH omdat alleen UAH samen met RSS van de 6 (!) temperatuur reeksen dat mega-El Nino jaar als warmste jaar geldt (maakt niet uit dat UAH's Roy Spencer 2010 even warm als 1998 bestempelde).

Zodra Hans wil aantonen dat het zeeijs in de Arctische oceaan snel aangroeit pakt hij de extent van de maand September omdat dit de *enige* maand van het jaar was waarbij 2011 enigzinds in positieve zin van 2007 afweek.

En zo gaat het maar door. Zodra Hans wat wil aantonen kiest hij zorgvuldig (of neemt klakkeloos over wat andere zorvuldig hebben samengesteld) de te gebruiken datasets, negeert tegenstrijdige, nieuwere of aanvullende informatie om zo mooi naar het gewenste resultaat te redeneren.

Het is één grote cherry-picking feest. Naast cherry-picking zijn strawman argumenten ook ruimschoots van de partij. Zoals claimen dat anderen beweren dat Nederland binnen 50 jaar onder water staat en daarbij linken naar een artikel waar dat helemaal niet in staat.

Jawel, dit is "Blog Science 2.0" in actie.

"If you can't convince them, confuse them" zei Harry Truman ooit. Heel toepasselijk. Het bewijs vind je ruimschoots op zijn blog.